Zeytinyağlı taze fasulye, yaz sofralarının soğuk servis edilen en bilinen yemeğidir; ama kimi zaman soluk renkli, kimi zaman haşlanmış gibi sulu çıkar. Farkı yaratan, malzemeden çok sıra ve sabırdır. Bu yazıda 4 kişilik ölçülü bir tarifi, yağın nasıl ve ne kadar kullanılacağını, rengin korunmasını sağlayan püf noktaları anlatıyoruz.
1 kg taze fasulyeyi ayıklayıp soğan, domates ve az salçayla, bol zeytinyağında kısık ateşte yaklaşık 40-50 dakika kendi suyunda pişirin. Suyu yemek örtülecek kadar az tutun, tuzu ve şekeri geç ekleyin, ocaktan aldıktan sonra tenceredeki kapağı hemen açmayın. Soğuyunca yağı ve aroması oturur.
4 kişilik malzeme listesi
- 1 kg taze fasulye (sivri ya da çalı; boyları 8-10 cm olan genç taneler)
- 2 orta boy kuru soğan, yarım ay doğranmış
- 2 diş sarımsak (isteğe göre)
- 2 orta boy olgun domates, rendelenmiş ya da küp doğranmış
- 1 yemek kaşığı domates salçası (ya da yarı yarıya biber salçası)
- Yarım su bardağı (yaklaşık 100 ml) zeytinyağı
- 1 su bardağı sıcak su, 1 tatlı kaşığı toz şeker, yaklaşık 1,5 tatlı kaşığı tuz
- Servis için yarım limon, bir tutam dereotu ya da maydanoz
Yağ miktarı yemeğin karakterini belirler. Zeytinyağlı demek, tavanın dibinin yağla örtülmesi demektir; çok az yağda pişirilen fasulye sert ve kuru bir tat verir. Yarım bardak, 4 kişi için standart bir ölçüdür, damak zevkinize göre üçte bire kadar indirebilirsiniz.
Hangi zeytinyağı kullanılmalı?
Zeytinyağlı yemekte yağ hem pişirme ortamı hem de aroma taşıyıcıdır. Naturel sızma yağın acı ve meyvemsi notaları, uzun pişirmede biraz yumuşar; ama soğan kavrulurken yağ duman noktasına yaklaşmamalıdır. Pişirmede kullandığınız yağ ile üstüne eklediğiniz yağ aynı olmak zorunda değildir. Pişirme için dengeli bir naturel sızma zeytinyağı yeterlidir, sofraya çıkmadan önce üstüne gezdirilecek yağ içinse tadı belirgin bir seçim iyi sonuç verir. Böyle bir yağda erken hasat zeytinyağı hafif acı ve ince bir kekremsi tat kazandırır.
Zeytinyağının ısıya dayanıklılığı hakkında merak ettikleriniz için zeytinyağı ile kızartma yapılır mı yazımıza bakabilirsiniz. Yağların sınıflarını karşılaştırmak içinse naturel sızma zeytinyağı nedir yazısı iyi bir başlangıçtır.
Fasulyeyi hazırlamak: ayıklama ve doğrama
Taze fasulyenin lif denen sert yan damarları varsa çekip ayıklamak gerekir. Genç ve tazeyse gerek yoktur; yalnızca uçlarını koparın. Parmakla ortadan kırdığınızda ses çıkarıyorsa, taneler tazedir. Yumuşamış, buruşmuş, iri çekirdekli taneleri ayırın.
Fasulyeyi 4-5 cm uzunluğunda kırarak ya da bütün bırakarak pişirebilirsiniz. Bütün pişirmek daha şık görünür, ancak pişme süresi uzar. Doğrayarak pişirilen fasulye ise sosu daha çok taşır. Hangisini seçerseniz seçin, tüm tanelerin yaklaşık aynı boyda olması eşit pişmeyi sağlar. Doğradıktan sonra bir kez bol suda yıkayıp süzün.
Adım adım yapılışı
- Soğanı yağda yumuşatın. Geniş ve yayvan bir tencerede yağı orta ateşte ısıtın, soğanı ekleyin ve 5-6 dakika, renk almadan, şeffaflaşana kadar çevirin. Sarımsağı son 1 dakikada ekleyin.
- Salçayı kavurun. Salçayı ekleyip yaklaşık 1 dakika karıştırın; ham tadı gider, renk güzelleşir.
- Fasulyeyi ekleyin. Fasulyeyi tencereye alıp yağa bulanana kadar 3-4 dakika çevirin. Henüz tuz eklemeyin.
- Domatesi ve suyu ekleyin. Domates ve sıcak suyu ilave edin; sıvı fasulyeyi ancak yarısına kadar örtmeli. Fazla su yemeği haşlama yapar.
- Kısık ateşte pişirin. Kapağı kapatıp ateşi kısın. Yaklaşık 40-50 dakika pişirin. Tencereyi ara sıra silkeleyin, kaşıkla karıştırmaktan kaçının; taneler ezilir.
- Baharatı geç ekleyin. Son 10-15 dakikada tuz ve şekeri ekleyin. Tuzu erken eklemek fasulyenin sert kalmasına yol açabilir.
- Dinlendirin. Ocaktan alın, kapağını açmadan 15-20 dakika dinlendirin. Soğuk servis edecekseniz tencerede ılıtın, sonra servis tabağına alın.

Püf noktaları: rengi, kıvamı ve tadı korumak
Kimi fasulyeler yemek bittiğinde zeytin yeşili ya da sarımsı kahverengiye döner. Asitli malzemenin (domates, limon) erken eklenmesi, klorofilin renk değiştirmesinin en büyük nedenlerinden biridir. Rengi parlak tutmak isterseniz limonu servis sırasında ekleyin ve domatesi mümkün olduğunca azaltın. Yeşil kalan yemek için bir yöntem de fasulyeyi önce kısa süre haşlayıp soğuk suya almaktır; ancak bu işlem lezzetin bir kısmını suya bırakır, tercih size aittir.
- Geniş tencere kullanın. Fasulye en fazla iki katman olsun; dar ve derin tencerede alttakiler ezilir, üsttekiler çiğ kalır.
- Su azlığı. Yemek kendi suyunu salar; fazla su sosu sulandırır.
- Şekerin görevi. Bir tatlı kaşığı şeker tatlandırmaktan çok domatesin asidini yumuşatır.
- Kapağı sık açmayın. Buhar kaybı pişme süresini uzatır, rengi bozar.
Salçalı mı, salçasız mı?
İki versiyon da yaygındır. Salçalı tarifte renk koyu, tat derin olur; salçasız tarifte ise domates ağırlıklıdır, tat ferah, renk açıktır. Evde yapılmış bir salçanız varsa, tadı biraz daha belirgin olacağından yarım kaşık yeterli olabilir. Nasıl yapıldığını merak ediyorsanız domates salçası nasıl yapılır yazımıza göz atın. Acı sevenler salçanın yarısını biber salçası ile değiştirebilir; sıvı salçalı yemekler için ise kahvaltılık salça daha yumuşak bir ton verir.
| Sorun | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Fasulye sert kaldı | Tuz erken eklenmiş ya da ateş yüksek | Tuzu sona bırakın, kısık ateşte 10-15 dakika daha pişirin |
| Yemek sulu | Başta fazla su konmuş | Kapağı açıp son 5-10 dakika pişirin |
| Renk soldu | Asit erken eklendi, uzun pişti | Limonu servise bırakın, süreyi kısaltın |
| Yağ ayrışmış | Normal; soğuyunca yağ yüzeye çıkar | Karıştırıp servis edin ya da fazlasını alın |
| Fasulye lapa oldu | Çok olgun taneler ya da fazla pişirme | Daha genç fasulye seçin, süreyi kısaltın |
Servis, saklama ve eşlikçiler
Zeytinyağlı fasulye ılık ya da soğuk servis edilir. Üstüne limon sıkıp biraz dereotu eklemek taze bir bitiş sağlar. Yanına yoğurt, peynir ve taze ekmek yakışır; beyaz peynirle sofrada hafif bir denge kurar. Tabağın üstüne küçük bir gezdirme yağ dökmek, aromayı belirginleştirir. Bu şekilde soğuk sıkım zeytinyağı seçenekleri hem pişirme hem sofra için uygundur.
Pişen fasulyeyi buzdolabında kapalı bir kapta 2-3 gün saklayabilirsiniz. Daha uzun süre için derin dondurucuya bölüştürerek koyabilirsiniz; ancak çözdükten sonra dokusu yumuşar. Yağı ve zeytinyağı kalan şişeyi saklama konusunda zeytinyağı nasıl saklanır yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Tarif sade ve bitkisel bir yemektir; gluten içermez. Özel bir beslenme planınız ya da gıda hassasiyetiniz varsa kullandığınız salça ve baharatların içindekiler listesini kontrol edin. Sağlık nedeniyle yağ ya da tuz kısıtlamanız bulunuyorsa hekiminize ya da diyetisyeninize danışın.
Diğer zeytinyağlı yemeklere uyarlama
Aynı yöntemi barbunya, enginar, bamya, ıspanak ya da bezelye için de kullanabilirsiniz. Pişme süresi sebzeye göre değişir: bezelye 25-30, enginar 35-40, bamya yaklaşık 30 dakikadır. Yöntem aynı kalır: önce soğan, sonra sebze, az su, geç tuz. Bir tencere fasulye ile birlikte patlıcan ya da kabak gibi mevsim sebzelerini de ekleyip karışık zeytinyağlı hazırlayabilirsiniz.
Sofranızı kalıcı bir zeytinyağı stoğuyla desteklemek isterseniz geniş seçimi zeytinyağları kategorisinde bulabilir, salça ve diğer mutfak ürünleri için salçalar sayfasına bakabilirsiniz. Her gün yemeklerde kullanacağınız aile boyutları için 5 litrelik naturel sızma zeytinyağı uzun vadeli bir tercih olabilir.
Yemeğin yarısı yağ. Edremit'in zeytinlerinden sıkılan, günlük yemek ve sofra için uygun naturel sızma zeytinyağı.
Naturel sızma zeytinyağı 2 ltTaze fasulye, doğru sırayla ve sabırla pişirildiğinde sade malzemelerle çok şey anlatan bir yemektir. Yağ seçimi hakkında daha fazla bilgi istiyorsanız zeytinyağı nasıl anlaşılır yazımıza göz atın.
Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı Lionel Ntasano tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Magda Ehlers tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.
Merak edilenler


