Zeytinyağlı kuru fasulye, kışın tencerede başlayıp yazın soğuk tabakta devam eden nadir yemeklerdendir. Etsiz, salçalı ve bol zeytinyağlı pişen bu fasulye, buzdolabında dinlendikçe tadını toplar. Burada ıslatmadan ölçülere, pişirme süresinden servis önerilerine kadar, ilk denemede tutan bir tarifi adım adım anlatıyoruz.
İki su bardağı kuru fasulyeyi geceden ıslatın, ayrı suda yarı yumuşayana kadar haşlayın, sonra zeytinyağında kavrulan soğan, salça ve havuçla yaklaşık 30-40 dakika kısık ateşte pişirin. Tuzu fasulye yumuşayınca ekleyin, yemeği tencerede soğutun ve oda sıcaklığında ya da buzdolabından çıkarıp biraz dinlendirerek servis edin.
Fasulyeyi seçmek: yeni mahsul mü, eski mi?
Yemeğin kaderi tencereden önce, torbayı elinize aldığınızda belli olur. Taze mahsul kuru fasulye parlak, düzgün kabuklu ve içi krem renklidir; eski fasulye mat görünür, kabuğu buruşur ve ne kadar pişirirseniz pişirin içi bir türlü kremsileşmez. Raf ömrü uzun olan bir gıdadır ama iki üç yılı geçmiş fasulyeyle zeytinyağlı yemek yapmak, uzun pişirme süresi ve sert tane demektir.
Zeytinyağlıda tane bütünlüğü önemlidir, çünkü yemek soğuk yenir ve dağılmış fasulye tabakta hoş görünmez. Bu yüzden orta boy, ince kabuklu, dolgun taneler tercih edilir. Elinizdeki tanelerin boyu birbirine yakınsa hepsi aynı anda yumuşar; karışık boyutlu bir torbada küçük taneler dağılırken büyükler diri kalabilir. Almadan önce avuçta bir miktar dökün ve kırık ya da böceklenmiş tane olup olmadığına bakın.
Kuru fasulye nasıl ıslatılır, ne kadar beklenir?
Islatma, hem pişirme süresini kısaltır hem de tanelerin eşit yumuşamasını sağlar. İki su bardağı (yaklaşık 400 gram) fasulyeyi bol soğuk suda 8 ila 12 saat, yani akşamdan sabaha bekletmek çoğu zaman yeterlidir. Su, fasulyenin en az üç katı kadar olmalı; tane şişince hacmi yaklaşık iki katına çıkar ve yetersiz suda üstteki taneler kuru kalır.
Yaz sıcağında oda ısısında on saatten fazla bekletirseniz ıslatma suyu ekşiyebilir. Bu durumda kabı buzdolabına almak güvenli seçenektir. Sabah ıslatma suyunu dökün, fasulyeyi bir kez durulayın. Isıtmayla hızlandırılmış yöntem de var: fasulyeyi kaynar suya atıp kapağı kapatarak bir saat bekletmek. Ancak uzun, soğuk ıslatma tane yapısını daha iyi korur.
Islatma suyuna tuz atmak gerekmez. Bazı ev mutfaklarında bir tutam karbonat kullanılır, ancak fazlası fasulyenin tadını ve dokusunu bozar. Ölçü bilmiyorsanız hiç kullanmayın; zamanında ıslanmış taze fasulye buna ihtiyaç duymaz.
Zeytinyağlı kuru fasulye malzemeleri (4-5 kişilik)
Ölçüler orta büyüklükte bir tencere ve dört beş kişilik bir sofra için verilmiştir. Yağ miktarı, yemeğin ağızdaki yumuşaklığını belirleyen kalemdir; fasulye çok yağ çeker, bu yüzden ölçüyü kısmayın.
- 2 su bardağı kuru fasulye (yaklaşık 400 g, geceden ıslatılmış)
- 2 kuru soğan yarım ay doğranmış, 2 diş sarımsak
- 1 orta havuç yarım ay, 1 küçük patates iri küp (isteğe bağlı)
- Yarım su bardağı naturel sızma zeytinyağı
- 1 yemek kaşığı domates salçası, 1 yemek kaşığı biber salçası ya da 2 rendelenmiş domates
- 1 tatlı kaşığı toz şeker, 1 çay kaşığı tuz, karabiber
- 3-4 su bardağı sıcak su, servis için maydanoz ve limon
Salçayı seçerken katkısız, yoğun renkli olanı tercih edin; yemeğin rengi ve tadı büyük oranda ona bağlıdır. Salçalar kategorisinde tatlı ve acı seçenekleri bulabilirsiniz.
Adım adım yapılışı
- Önce haşlayın. Islattığınız fasulyeyi durulayıp tencereye alın, üzerini üç parmak geçecek kadar su ekleyin ve kaynayınca köpüğünü alın. Kısık ateşte yaklaşık 25-35 dakika, taneler yarı yumuşayıp parmakla ezilmeye yaklaşana kadar haşlayın. Bu suyu süzüp atın.
- Soğanı kavurun. Geniş bir tencerede zeytinyağını ılık ısıtın, soğanı rengini almadan, şeffaflaşana dek yaklaşık 8 dakika çevirin. Havucu ve sarımsağı ekleyip iki dakika daha pişirin.
- Salçayı ekleyin. Salçaları yağda bir iki dakika kavurun; çiğ kokusu gidince yemek daha dolgun olur. Rendelenmiş domates kullanıyorsanız suyunu çekene kadar pişirin.
- Fasulyeyi ilave edin. Haşlanmış fasulyeyi tencereye alıp yağlı karışımla karıştırın, şekeri ve karabiberi ekleyin. Sıcak suyu fasulyenin hemen üstüne gelecek kadar ilave edin.
- Kısık ateşte pişirin. Kapağı hafif aralık bırakıp 30-40 dakika pişirin. Tuzu son 10 dakikada ekleyin. Fasulye elinizle ezilecek kadar yumuşadığında, suyu yağ ve salçayla koyulaşmış bir sos kıvamına gelmiş olmalı.
- Dinlendirin. Ocağı kapatıp tencereyi kapalı bırakın. Yemek soğurken kalan suyu çeker, taneler yağı emerek parlak bir yüzey kazanır.
Fasulye henüz sert haldeyken tuz eklemek kabuğun sertleşmesine ve pişme süresinin uzamasına yol açabilir. Tuzu yemek yumuşadıktan sonra ayarlamak hem daha güvenlidir hem de ölçüyü damak tadınıza göre belirlemenizi sağlar.

Soğuk servis fasulye nasıl sunulur?
Zeytinyağlı kuru fasulye, ılık ya da oda sıcaklığında en iyi tadını verir. Buzdolabından çıkan fasulye yağı katılaşmış, tadı kapalı olur; bu yüzden servisten yarım saat önce dışarı alın. Üzerine ince kıyılmış maydanoz, bir iki halka kuru soğan ve limon dilimleri ekleyin. Yanına çıtır ekmek ya da pilav iyi gider.
Çiğ yağ gezdirmek, soğuk yemeklerde fark yaratan küçük bir hamledir. Pişirme sırasında yağın aroması kısmen uçtuğundan, tabağa gelmeden hemen önce bir tatlı kaşığı erken hasat zeytinyağı gezdirmek fasulyeye taze bir acımsı tat ve biberimsi koku katar. Yağ seçimi hakkında ayrıntı için zeytinyağıyla yemek pişirme yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar ve püf noktaları
| Sorun | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Taneler hâlâ sert | Eski fasulye ya da yetersiz ıslatma | Pişirme süresini uzatın, tuzu en sona bırakın |
| Fasulye dağıldı | Aşırı kaynatma, sık karıştırma | Kısık ateş kullanın, tencereyi sallayarak karıştırın |
| Yemek suyu çok sulu | Fazla su ya da kısa dinlenme | Kapağı açıp birkaç dakika kısık ateşte bırakın |
| Tat yavan | Salça kavrulmamış, yağ az | Salçayı yağda kavurun, servis öncesi çiğ yağ ekleyin |
| Yağ yüzeyde ayrıştı | Aşırı yüksek ateş | Isıyı düşürüp kapağı kapatın, tencerede dinlendirin |
Sıcak suyun kullanılması da önemli bir ayrıntıdır. Soğuk su, kaynayan fasulyenin pişme akışını keser ve taneleri sertleştirebilir. Ayrıca kaynama sırasında köpüğü almak, yemeğin berrak kalmasına yardım eder.
Isı kontrolü ise sabır gerektirir. Yüksek ateşte pişen fasulyenin dışı dağılırken içi sert kalabilir. Kısık ateş ve geniş tabanlı tencere, taneleri tek katmanda ve eşit pişirmenin kolay yoludur.
Saklama ve ertesi güne bırakma
Pişen yemeği kapalı kapta buzdolabında genellikle iki üç gün saklayabilirsiniz. Soğuk yemeklerde kural şudur: ocaktan aldıktan sonra yemeği saatlerce tezgâhta bırakmayın. Tencerede soğuyup oda sıcaklığına geldikten sonra kaba aktarın ve buzdolabına koyun. Yazın sıcak günlerde bu süreyi kısa tutmak daha güvenlidir.
Koku ya da görünümde bozulma fark ederseniz yemeği tüketmeyin. Yeniden ısıtırsanız yalnızca yiyeceğiniz kadarını ısıtın ve tekrar tekrar ısıtıp soğutmaktan kaçının. Farklı bir baklagil denemek isterseniz zeytinyağlı taze fasulye tarifine; barbunya sevenler zeytinyağlı barbunya sayfasına bakabilirsiniz.
Yağ seçimi: hangi zeytinyağı kuru fasulyeye gider?
Kuru fasulyede pişirme yağı ile servis yağı ayrı düşünülebilir. Pişirmede soğuk sıkım gurme zeytinyağı gibi ölçülü, dengeli bir naturel sızma yeterlidir; naturel sızma zeytinyağı yazımızda anlatıldığı gibi serbest asitliği en fazla yüzde 0,8 olan bu sınıf mutfak için uygundur. Çiğ gezdirme için ise daha aromatik bir yağ seçilebilir. Kuzey Ege'de Edremit Körfezi çevresinde üretilen yağlar, meyvemsi ve hafif acı karakterleriyle soğuk yemeklerle iyi eşleşir.
Büyük kap alıp yıl boyu kullanacaksanız ışık ve havadan korumak önemlidir. Taş baskı soğuk sıkma zeytinyağı gibi daha büyük ambalajlar sık yemek pişiren evlere uyar; kullanım alışkanlığınıza göre ölçü seçin.
Fasulyenin üstüne taze bir damla. Servis öncesi gezdirmek için erken hasat zeytinyağına göz atın.
Erken hasat zeytinyağını inceleyinFasulye sofrasını tamamlamak
Zeytinyağlı kuru fasulye, ölçüyü ve sabrı hak eden bir yemektir: yeterli ıslatma, yarı haşlama, ölçülü salça ve bol yağ, ardından tencerede dinlenme. Yanına turşu, kuru soğan ve pilav koyarsanız tam bir ana yemek olur. Yemekte kullanabileceğiniz yağlar için zeytinyağları kategorisine, ekşi ve sos seçenekleri için doğal sirkeler sayfasına bakabilirsiniz.
Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı Victoria Bowers tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Art tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.
Merak edilenler


