Zeytinli börek, hazır yufkayla yarım saatte tepsiye dizilen, fırından çıktığında kenarları çıtır, ortası yumuşacık kalan bir ikram. Peynirli klasik böreğe göre daha aromalı olur; çünkü zeytin hem tuz hem yağ hem de hafif ekşimsi bir derinlik getirir. Bu rehberde iki farklı yöntemi, ölçüleri, fırın ayarını ve sık yapılan hataları sırasıyla bulacaksınız.
Çekirdeksiz zeytini iri doğrayıp beyaz peynir ve maydanozla karıştırın, yufka katlarının arasına serpin, üzerine yumurta-süt-yağ karışımını gezdirin. Yaklaşık 180 derece fırında 35-40 dakika pişirin. Zeytin ve peynir tuzlu olduğundan harca ayrıca tuz eklemeyin.
Zeytinli börek neden bu kadar sevilir?
Börek mutfağımızda çoğunlukla peynir, ıspanak ya da kıymayla anılır; zeytin ise genellikle kahvaltı tabağının köşesinde kalır. Oysa zeytin yufkayla buluşunca şaşırtıcı biçimde iyi gider. Fırında ısınan zeytin yağını bırakır, bu yağ yufka katlarına yayılır ve hamuru ayrıca yağlamanıza neredeyse gerek kalmaz. Peynirin süt tadı ile zeytinin ekşimsi tuzluluğu birbirini dengeler.
Hamur işine zeytin katmayı düşünüyorsanız önce yumuşak bir başlangıç için zeytinli poğaça tarifine göz atabilirsiniz; orada hamuru kendiniz yoğuruyorsunuz. Börekte ise hazır yufka işi kolaylaştırıyor ve ortaya bambaşka bir doku çıkıyor: kat kat, hafif, kenarları gevrek. Diğer zeytinli fikirler için zeytinli tarifler listemiz da elinizin altında olsun.
Zeytinli börek malzemeleri (30x35 cm tepsi için)
Aşağıdaki ölçüler yaklaşık 12 dilimlik bir tepsiye göredir. Yufka markasına göre gramajlar değişebilir; paketin üzerindeki sayıya değil, tepsinizi kaplayacak kat sayısına bakın.
- 4 adet ince hazır yufka (tepsiye göre kesilebilir; bazı yufkalar 3 yaprakla da yeter)
- Yaklaşık 200 g çekirdeksiz zeytin. Yeşil, siyah ya da ikisinin karışımı olur. Tuzu yüksek taneleri süzüp bir kez durulayın. Siyah renk için Gemlik tipi tirilye zeytin, yeşil tarafta ise Domat kırma zeytin çekirdeği ayıklanınca çok işe yarar
- 250 g beyaz peynir. Çok tuzluysa suda 15 dakika bekletip ezin; tam yağlı beyaz peynir harcın yumuşak kalmasını sağlar
- Yarım demet ince kıyılmış maydanoz
- Süt karışımı: 3 yumurta, 1 su bardağı süt, yarım su bardağı yoğurt, yarım su bardağı sıvı yağ
- Üzeri için 1 yumurta sarısı, 1 tatlı kaşığı susam ya da çörekotu
- Tepsiyi yağlamak için 2 yemek kaşığı zeytinyağı
Adım adım zeytinli börek yapılışı
- Zeytini hazırlayın. Çekirdeksiz zeytini süzün, kâğıt havluyla kurulayın ve yarım ya da dörde bölün. Çok küçük doğrarsanız harcın içinde kaybolur, çok büyük bırakırsanız dilimleme sırasında dağılır.
- Harcı karıştırın. Ezilmiş peynir, kıyılmış maydanoz ve zeytini bir kasede toparlayın. Biber ve tuz eklemeyin; önce börek bitsin, sonra tadına bakarsınız.
- Sıvı karışımı çırpın. Yumurta, süt, yoğurt ve yağı çatalla çırpın. Karışım akıcı olmalı ama su gibi sulu olmamalı.
- Tepsiyi yağlayın. Zeytinyağını fırça ile tabana ve kenarlara sürün. İsterseniz naturel sızma zeytinyağı ile yağlayın; hafif meyvemsi koku hamura geçer.
- İlk iki yufkayı serin. Yufkayı tepsiye buruşturarak yerleştirin, kenarlardan taşan kısmı içeri doğru kıvırın. İki kat serdikten sonra her kata birkaç kaşık sıvı karışımı gezdirin.
- Harcı yayın. Harcın yarısını yufkanın üzerine eşit şekilde serpin. Hepsini ortaya yığmayın; köşelerde boş yufka kalırsa o dilimler kuru çıkar.
- Kalan yufkaları ekleyin. Üçüncü ve dördüncü yufkayı da aynı şekilde yayıp kalan harcı serpin. Son kata, ayırdığınız sıvı karışımın hepsini dökün.
- Dilimleyin ve pişirin. Pişmeden önce keskin bir bıçakla kareler halinde kesin. Üzerine sarı sürüp susam serpin. Önceden ısıtılmış yaklaşık 180 derece fırında 35-40 dakika, üstü altın rengi alana kadar pişirin.

Su böreği tarzı: katları haşlayarak yapmak
Daha ıslak ve yumuşak bir doku seviyorsanız su böreği yöntemini deneyebilirsiniz. Bu yöntemde hazır yufka tepsiye dizilmez; önce kaynayan tuzlu suda birkaç saniye haşlanır, soğuk suya alınıp sudan çıkarılır. Her kat ayrıca yağlanır. Harç olarak zeytinli peynir karışımı aynı ölçülerde kullanılabilir.
Avantajı, pişince kolayca kesilip tabaktan kayan yumuşak katlar. Dezavantajı, işin biraz daha uzun sürmesi ve yufkaların birbirine yapışabilmesi. Bu yüzden haşladığınız yufkayı sudan çıkarır çıkarmaz temiz bir bezin üzerine serin, bir tarafını bez ile kapatarak kurumasını önleyin. Pişirme süresi tepsiye dizilen böreğe göre biraz kısa, yaklaşık 30-35 dakikadır; üzeri kızarınca fırından alın.
Sigara böreği şeklinde zeytinli börek
Misafir sofrası için dilimleme derdi olmayan bir seçenek isterseniz yufkayı üçgenler halinde kesip içine bir kaşık harç koyabilirsiniz. Bir yufka 8 dilime kesilir; geniş uca harç konur, iki yan içe katlanarak sarılır, ucu bir damla yumurta sarısıyla yapıştırılır. Tavada az yağda ya da fırında yağlı kâğıt üzerinde pişirilir.
Bu biçimde harç biraz daha kuru olmalı. Zeytini küçük doğrayın, peyniri tamamen ezin ve karışıma yumurta eklemeyin; yumurta sarma sırasında dışarı sızar. Taze kaşar rendelenip beyaz peynirle yarı yarıya karıştırılırsa kızartma ya da fırında erimiş bir iç elde edersiniz; kaşar seçimi için kaşar peyniri rehberimiz yol gösterir.
Harcı çeşitlendirmenin yolları
Temel harç sevdiğiniz her malzemeyle değişebilir. Aşağıdaki kombinasyonlar aynı tepsi ölçüsüne göre düşünülmüştür; zeytin miktarını ve yufka sayısını değiştirmeden sadece peynir tarafını oynatıyoruz.
| Harç | Peynir | Ekstra | Karakter |
|---|---|---|---|
| Klasik | 250 g beyaz peynir | Maydanoz | Dengeli, tuzlu, taze |
| Kaşarlı | 150 g kaşar + 100 g beyaz peynir | Pul biber | Yumuşak ve uzayan |
| Lor kremalı | 250 g lor | Dereotu | Hafif ve daha az tuzlu |
| Kuru domatesli | 200 g beyaz peynir | 2 yemek kaşığı kıyılmış kuru domates | Yoğun, hafif ekşi |
Sık yapılan hatalar ve çözümleri
| Sorun | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Börek fazla tuzlu | Peynir ve zeytin birlikte yüksek tuzlu | Peyniri suda bekletin, zeytini durulayın, harca tuz eklemeyin |
| Alt kısmı sulu kalıyor | Zeytin süzülmedi, sıvı karışım fazla | Zeytini kurulayın, süt miktarını azaltın, tepsiyi fırının alt rafına koyun |
| Üstü yanıyor, içi pişmiyor | Fırın ısısı yüksek, tepsi üst rafta | Fırını yaklaşık 170 dereceye düşürün, üstüne folyo örtün |
| Yufkalar kuru ve sert | Katlara sıvı yeterince gezdirilmedi | Her kata birkaç kaşık sıvı karışım dökün, kenarlara özellikle dikkat edin |
| Dilimlerken dağılıyor | Pişmeden kesilmedi | Pişirmeden önce kesin, pişince 10 dakika dinlendirin |
Börek için hangi zeytin seçilmeli?
Pişen yiyeceklerde zeytinin yapısı çok önemlidir. Yumuşak, salamurada fazla beklemiş taneler fırında lapa olur; eti sıkı taneler ise bütünlüğünü korur. Çizik ve kırma yeşil zeytin, hazırlanış biçimine göre farklı doku verir: çizik taneler daha dolgun, kırma taneler daha gevşek yapıdadır. Börekte ikisi de kullanılabilir, ancak kırma zeytin çekirdeğinden ayıklanırken dağılmaya yatkındır; bunun için Edremit çizik yeşil zeytin çekirdeği tam çıkarılınca düzgün dilimler verir.
Siyah zeytinde yağlı tipler fırında daha yumuşak ve tatlı sonuç verir; yeşilde ise ekşimsi ve ferah bir tat gelir. Karışık kullanırsanız hem renk hem lezzet katmanlı olur. Çeşit farkını daha ayrıntılı görmek için zeytin çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz. Firmanın sunduğu zeytin ürünleri arasında çekirdeksiz ve çekirdekli seçenekler bulunuyor; tarifte kullanmadan önce çekirdeği ayıklamanız yeterli.
Saklama, ısıtma ve servis önerileri
Zeytinli börek fırından çıktıktan sonra 10-15 dakika dinlendirilirse dilimler daha düzgün kesilir. Sıcak servis edilebileceği gibi, oda sıcaklığında da lezzetli kalır; bu yüzden tabak ve piknik için uygundur. Artan dilimleri kapalı bir kapta buzdolabında bir iki gün saklayabilirsiniz. Isıtırken mikrodalga yerine 160 derece fırında 8-10 dakika bekletin; yufka çıtırlığını geri kazanır. Pişmiş böreği dilimleyip tek sıra dondurduktan sonra torbaya alarak da saklayabilirsiniz.
Servis için yanına ayran, çay ya da yoğurtlu bir salata iyi gider. Kahvaltı sofrasında zeytin ve peynir tabağıyla beraber sunmak istiyorsanız zeytin ve peynir tabağı hazırlama rehberinde sunum fikirleri var. Börekten artan zeytin için de zeytin salatası tarifini deneyebilirsiniz.
Börek için zeytinyağı seçerken. Yufkayı yağlamak ve tepsiyi hazırlamak için hafif meyvemsi bir naturel sızma zeytinyağı yeterlidir.
Naturel sızma zeytinyağını inceleyinSon ipuçları
İlk denemede harca tuz eklemeyin ve fırın ısısını kendi fırınınıza göre ayarlayın; her fırın biraz farklı pişirir. Yufka paketini kullanmadan önce oda sıcaklığına getirin, buzdolabından çıkar çıkmaz açmaya çalışmak yırtılmasına neden olur. Sıvı karışıma bir tutam pul biber ya da kekik katarak lezzeti değiştirebilirsiniz.
Zeytinli börek, günlük sofradan misafir ikramına kadar her yerde işe yarayan bir tariftir. Daha fazla zeytinli fikir için tuzlu zeytinli kek yazımıza, ürün tarafında ise yöresel ürünler kategorisine uğrayabilirsiniz.
Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı Jonathan Borba tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Mayara Caroline Mombelli tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.
Merak edilenler


