Zeytinli poğaça, fırından çıktığında kokusu mutfağın dışına taşan, ertesi gün bile yumuşaklığını koruyan bir kahvaltı ve çay saati klasiğidir. Yağı zeytinyağından, aromayı zeytin ile kaşardan alan bu hamur, mayasız olduğu için beklemeden yoğrulur. Aşağıda 15-16 adetlik ölçüleri, şekillendirme ve fırın ayarını adım adım veriyoruz.
Yaklaşık 420 g un, 1 yumurta, 200 ml ılık süt, 100 ml zeytinyağı ve bir paket kabartma tozuyla yoğrulan hamura çekirdeksiz zeytin ile kaşar katılır. Yaklaşık 180 °C fırında 22-27 dakikada altın rengi alır. Zeytin tuzlu olduğundan hamurdaki tuzu az tutun.
Zeytinli poğaça malzemeleri (15-16 adet)
Ölçüler standart 200 ml'lik su bardağına göre verilmiştir. Hamurun gevrek ama yumuşak kalması için yağ ile sütün oranı önemlidir; yağı artırırsanız poğaça dağılır, azaltırsanız kuruyup sertleşir.
- 3,5 su bardağı un (yaklaşık 420 g), gerekirse 2-3 yemek kaşığı daha
- 1 yumurta ve üzeri için 1 yumurta sarısı
- 1 su bardağı ılık süt
- 1/2 su bardağı zeytinyağı
- 1 paket (10 g) kabartma tozu
- 1 çay kaşığı tuz, 1 çay kaşığı şeker
- 1 su bardağı doğranmış çekirdeksiz zeytin (yaklaşık 130-150 g)
- 100 g rendelenmiş kaşar
- Üzeri için çörek otu ya da susam
Poğaçaya hangi zeytin yakışır?
Siyah zeytin hamura koyu renk ve yumuşak, hafif yağlı bir tat verir; yeşil zeytin ise daha diri ve ekşimsi bir iz bırakır. İkisini yarı yarıya karıştırmak hem görüntüyü hem lezzeti zenginleştirir. Önemli olan zeytinin etli ve sıkı olmasıdır; yumuşamış taneler hamurda ezilip suyunu bırakır.
Siyah tarafta, orta boy ve eti sağlam Gemlik tipi tirilye zeytin çekirdeği çıkarıldıktan sonra rahatça doğranır. Yeşil tarafta ise Edremit Körfezi'nin çizik yeşil zeytini, hafif acımsı tadıyla kaşarın yumuşaklığına karşı güzel bir denge kurar; Edremit çizik yeşil zeytin bu iş için uygun bir seçenektir. Çeşit farkını daha ayrıntılı görmek isterseniz zeytin çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz.
Zeytini hamura hazırlamanın püf noktası
Salamuradan çıkan zeytin sudan arınmadan hamura girerse poğaça içten nemli ve yapışkan kalır. Taneleri süzgeçte 10 dakika bekletin, sonra kâğıt havluyla bastırarak kurulayın. Çekirdekleri bıçağın yassı yüzüyle ezip çıkarın, ardından iri parçalar halinde doğrayın; çok ince kıyılan zeytin hamura karışıp rengini bulandırır.
Salamurası çok tuzluysa zeytinleri 5 dakika ılık suda bekletip tekrar kurulamak da mümkündür. Bu durumda hamura koyacağınız tuzu tamamen çıkarmanız gerekmez ama yarım çay kaşığı ile başlayıp hamurun ucunu tatmak yeterlidir.
Adım adım yapılışı
- Sıvıları çırpın. Geniş bir kapta yumurta, süt, zeytinyağı, tuz ve şekeri çatalla birleştirin.
- Unu katın. Kabartma tozunu unla karıştırın ve sıvıya üç seferde ekleyin. Hamur yumuşak, elinize az yapışan bir kıvama gelene kadar yoğurun; fazla yoğurmak poğaçayı sertleştirir.
- Zeytin ve kaşarı ekleyin. Kurutulmuş zeytin ile rendeyi hamura dağıtarak yedirin. Hamur dinlenmeye ihtiyaç duymaz ama 10 dakika örtülü beklerse işlemesi kolaylaşır.
- Şekil verin. Ceviz büyüklüğünde, yaklaşık 50 g'lık parçalar koparıp avuçlarınız arasında yuvarlayın ve yağlı kâğıt serili tepsiye aralıklı dizin.
- Üzerini hazırlayın. Yumurta sarısını bir kaşık sütle açıp fırçayla sürün, çörek otu serpin.
- Pişirin. Önceden ısıtılmış, yaklaşık 180 °C'lik fırının orta rafında 22-27 dakika, üstleri altın sarısı olana kadar pişirin.

Fırın ayarı ve pişme kontrolü
Fırınlar aynı dereceyi aynı şekilde vermez. Fanlı fırında sıcaklığı yaklaşık 10-15 derece düşürmek, alt ısıyı fazla veren fırında tepsiyi bir raf yukarı almak gerekebilir. Poğaçanın tabanı kızarıp üstü soluk kalıyorsa son 5 dakikada üst ısıyı açmak işe yarar.
Üstü ve kenarları açık kahverengi, tabanı da altın renginde olmalı. Ortadan ikiye böldüğünüzde hamur yapışkan ve ıslak görünmemeli. Süre ve derece fırınınıza göre değişir; ilk tepside bir poğaçayı deneme olarak bölmek en güvenli yoldur.
Farklı hamur ve iç denemeleri
Aynı hamurun tadını değiştirmek kolaydır. Aşağıdaki tablo, ana ölçüleri bozmadan yapabileceğiniz değişiklikleri özetler.
| Değişiklik | Nasıl yapılır | Sonuç |
|---|---|---|
| Peynirli | Kaşarın yarısını ezilmiş beyaz peynirle değiştirin | Daha tuzlu ve nemli iç; tuzu hiç eklemeyin |
| Kekikli | 1 tatlı kaşığı kuru kekik katın | Daha bitkisel, kahvaltılık aroma |
| Domatesli | 2 yemek kaşığı kuru domates parçası ekleyin | Hafif ekşi, renkli hamur |
| Biberli | Biber dolgulu zeytin kullanın | Hafif baharatlı poğaça |
Dolgulu zeytinle denemek isterseniz biber dolgulu yeşil zeytin doğranıp hamura katıldığında hem renk hem aroma verir; dolgu tuzlu olduğundan peynir miktarını azaltmak iyi olur.
Hangi zeytinyağı, nasıl kullanılır?
Hamurun içinde yağ pişeceği için çok pahalı, ince aromalı bir yağa gerek yoktur; yine de kokusu temiz, acılığı dengeli bir naturel sızma zeytinyağı poğaçaya tatlı bir iz bırakır. Günlük mutfak için naturel sızma zeytinyağı yeterlidir. Yağların sınıf farkını merak ediyorsanız zeytinyağı türleri ve sınıfları yazısı faydalıdır. Pişirmede yağın kullanımı hakkında zeytinyağıyla yemek pişirme rehberine de göz atabilirsiniz.
Kaşar, tuz ve yağ dengesi
Poğaçanın lezzeti üç tuzlu bileşenin toplamından çıkar: zeytin, peynir ve hamurun kendi tuzu. Taze kaşar sütlü ve yumuşak, eski kaşar keskin ve tuzludur. Eski kaşar kullanacaksanız miktarı 70-80 grama indirmek ve hamur tuzunu yarım çay kaşığına çekmek dengeyi korur. Peynirin fazla erimesi tepside yağ bırakırsa bu normaldir; kâğıt havluyla alınabilir.
Yağ tarafında da bir oran düşünmek gerekir. Yarım bardak yağ hamura gevreklik ve yumuşaklık verir, üzerine sürülen yumurta sarısı ise parlak bir kabuk oluşturur. Yağı süt yerine daha fazla koymak poğaçanın kenarlarını yağlı ve ağır yapar; ölçü kabını doğru tartmak sonucu değiştirir.
Poğaçayı sade bir kahvaltıya, çorbaya ya da okul ve iş yolu için paketlemeye uygun bulabilirsiniz. Sıcakken ikiye bölüp içine bir parça taze peynir koymak da pratik bir servis yoludur. Misafir için küçük boy yapacaksanız parçaları 30 g civarında tutun ve süreyi 18-20 dakikaya çekin; yine de fırın ayarınıza göre kontrol etmeyi unutmayın.
Hamurun kıvamı un markasına ve sütün soğukluğuna göre değişebilir. Elinize hafifçe yapışıyorsa bir yemek kaşığı un ekleyin; kuru ve çatlaksa bir yemek kaşığı süt katın. Doğru kıvamda hamur, yoğurma kabında kendi kendine toplanır ve parmak bastığınızda yavaşça geri gelir.
Saklama ve ısıtma
Soğuyan poğaçaları hava almayan bir kapta oda sıcaklığında bir gün, buzdolabında iki üç gün saklayabilirsiniz. Servisten önce 150 °C civarı fırında 5-6 dakika ısıtmak gevrekliği geri getirir. Dondurmak isterseniz pişirilmiş poğaçaları tek sıra dizip dondurun, sonra poşete alın; çözünce fırında ısıtın. Hamuru çiğ halde şekillendirip dondurmak da mümkündür ama çözüldükten sonra kabartma tozunun gücü azalabilir.
Kuru domatesli bir iç arıyorsanız. Dolgulu zeytin çeşitlerini doğrayıp hamura katmak poğaçaya farklı bir karakter verir.
Kuru domates dolgulu zeytinEn sık yapılan hatalar
- Islak zeytin: süzülmemiş zeytin hamuru gevşetir; unu artırmak çözüm değildir, zeytini kurutun.
- Fazla yoğurma: hamur kabarmış ekmek gibi sertleşir; birleşince bırakın.
- Dar tepsi: poğaçalar kabarınca birbirine yapışır; aralarına iki parmak boşluk bırakın.
- Soğuk süt: kabartma tozu ılık ortamda daha iyi çalışır.
Zeytinli poğaça, kahvaltı için hazırlanabilecek pek çok tarifin sadece biridir. Başka fikirler için zeytinli tarifler yazımıza, sofra zeytini seçimi için kahvaltı zeytini seçimi rehberimize, ürünlerin tamamı için de yeşil zeytin ve siyah zeytin kategorilerimize bakabilirsiniz.
Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı Andrea Mercado tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf ROMAN ODINTSOV tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.
Merak edilenler


