İçeriğe geç

2.000 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsiz.

Zeytin rehberi

5 Litrelik Bidona Zeytin Nasıl Kurulur? Hacim ve Salamura Hesabı

Halil Esen Zeytincilik 6 dk okuma
5 Litrelik Bidona Zeytin Nasıl Kurulur? Hacim ve Salamura Hesabı

Evde 5 litrelik bir bidonun içine zeytin kurmak kolay görünür; ama bidon ne kadar zeytin alır, salamuradan ne kadar gerekir ve plastik hangi koşulda güvenlidir sorularının cevabı çoğunlukla belirsiz kalır. 5 litrelik bidona zeytin nasıl kurulur sorusuna burada bir hacim hesabıyla cevap veriyoruz: yaklaşık rakamlar, gıda tipi kap uyarısı ve adım adım kurulum.

Kısaca

5 litrelik gıda tipi bir bidona yaklaşık 3 kg suda bekletilmiş zeytin ve yaklaşık 1,5 litre salamura sığar. Salamuranın tuz oranı litre başına 80-100 g'dır, yani bu miktar için 120-150 g tuz yeterlidir. Hacimler zeytinin iriliğine ve dizilişine göre değişir, değerler yaklaşıktır.

Bidon hacmi ile zeytin kilosu arasındaki ilişki

Bidonun üzerinde yazan 5 litre, kabın taşma noktasındaki toplam hacmidir; kullanabileceğiniz kısım bundan azdır. Üst kısımda yağ mühürü ve havalandırma için en az 4-5 cm boşluk bırakılmalıdır, bu da kullanılabilir hacmi yaklaşık 4-4,5 litreye indirir. Zeytinler birbirine tam oturmadığı için taneler arasında hava boşlukları kalır; bu boşlukları salamura doldurur.

Kaba bir hesapla 1 kg çizik yeşil zeytin kap içinde 1,2-1,4 litre yer tutar. 3 kg zeytin böylece 3,6-4,2 litre kaplar; salamura aralara ve üst seviyeye 1-1,5 litre kadar girer. Bu yüzden 5 litrelik bidona yaklaşık 3 kg zeytin doldurmak güvenlidir. Tüm değerler yaklaşıktır; ilk dolumda önce zeytinleri koyup üzerine su dökerek salamura hacmini ölçmek en doğru yoldur.

Bidon boyutuna göre yaklaşık zeytin ve salamura

Kap hacmiYaklaşık zeytinYaklaşık salamuraTuz (80-100 g/L)
3 litre1,5-1,8 kg0,8-1 litre65-100 g
5 litre3 kg1,3-1,6 litre105-160 g
10 litre6 kg3 litre240-300 g

Bu tablo, 5 kilo tarifinin oranlarından türetilmiştir: salamura tuz oranı aynı kalır, değişen yalnızca kap hacmi ve zeytin miktarıdır. 5 kilo zeytin için yaklaşık 8-10 litrelik bir kap gerekeceğini aklınızda tutun; ayrıntılı tarif 5 kilo yeşil zeytin nasıl kurulur yazımızda var. Daha küçük bir parti için ise 3 kilo yeşil zeytin nasıl kurulur yazısına bakabilirsiniz.

5 litrelik bidona zeytin nasıl kurulur
Fotoğraf: Mathias Reding · Pexels

Gıda tipi bidon nasıl seçilir?

Zeytin salamurası tuzlu ve hafif asidik bir ortamdır; kap malzemesini etkileyebilir. Bu yüzden her bidon uygun değildir.

  • Gıda ile temas işareti: bidonun altında çatal-bardak simgesi ya da "gıda ile temasa uygundur" ibaresi olmalıdır.
  • Daha önce ne taşıdı? Deterjan, kimyasal, boya, yakıt ya da kokulu madde taşımış bidonu kesinlikle kullanmayın; plastik kokuyu çeker ve temizlenmez.
  • Geniş ağız: zeytini doldurmak, ağırlığı koymak ve elinizi sokmak için ağzı geniş model seçin.
  • Opak ya da koyu renk: ışık, salamuranın rengini ve zeytinin dokusunu etkiler; koyu ya da opak bidon daha iyidir.
  • Sızdırmaz kapak: contalı, vidalı ve çatlaksız olmalı.
Kullanmadan önce

Yeni bidonu bile ılık, sabunlu suda yıkayın, kokusunu kontrol edin ve bol suyla durulayın. Sabun kalıntısı salamurada tat bozar. Kokusu gitmeyen, çiziklerle dolu ya da sararmış bidonları gıda için kullanmayın.

5 litrelik bidonda zeytin kurulumu adım adım

  1. Zeytini suda bekletin. Bidonda değil, geniş bir kapta bekletin; çünkü suyu değiştirmek bidonda zordur. 3 kg zeytini çizip soğuk suya yatırın, her gün değiştirin ve 7-10 gün sonra acılığı tadarak kontrol edin. Acılığın nedenini acı yeşil zeytin nasıl tatlandırılır yazısında okuyabilirsiniz.
  2. Salamurayı hazırlayın. 1,5 litre suya 120-150 g kaya tuzu katıp eritin ve soğutun. Küçük bir fazlalık hazırlayın, yaklaşık 2 litre; kalan salamura üst tazelemede işe yarar.
  3. Bidonu hazırlayın. Temiz, kuru bidonun dibine limon dilimi, 3-4 defne ve birkaç diş sarımsak koyun.
  4. Zeytinleri doldurun. Süzülmüş zeytinleri tabaka tabaka yerleştirin ve arada baharatları ekleyin. Zeytinler bidonun yaklaşık dörtte üçünü geçmesin.
  5. Salamurayı dökün. Zeytinleri iki parmak geçecek kadar salamura ekleyin; bidonda 4-5 cm boşluk kalmalıdır.
  6. Ağırlık koyun. Bidonun ağzından geçen temiz bir cam tabak ya da gıda tipi plastik ağırlık, zeytinleri salamuranın altında tutar. Zeytin yüzeye çıkarsa küf riski artar.
  7. Yağla mühürleyin. Yüzeye ince bir kat naturel sızma zeytinyağı dökün.
  8. Kapağı gevşek kapatın. İlk hafta kapağı yarım çevirin; gaz çıkışı için hava payı bırakın. Sonra sıkın ve serin, karanlık bir yerde 2-3 hafta bekletin.

Bidonda zeytin kurmanın artıları ve eksileri

ÖzellikBidonCam kavanoz
HacimTek kapta daha çok zeytinKüçük kavanozlar daha pratik
KırılmaDayanıklıKırılabilir, ağır
Koku ve renkPlastiğe koku ya da renk geçebilirKoku tutmaz, kolay temizlenir
IşıkKoyu bidonda az geçerŞeffaf camda ışık geçer
Kontrolİçini görmek zorGözle kontrol kolay

Hangi kabı seçerseniz seçin, zeytinin salamuranın altında kalması ve havayla teması kesilmesi temel ilkedir. Salamura oranını ve farklı tuz yüzdelerinin sonucunu zeytin salamurası nasıl hazırlanır yazısından karşılaştırabilirsiniz.

Bidonda en sık yapılan üç hata

Birincisi, zeytini bidonda suya yatırmaktır: günlük su değişimi, ağır kapta zor ve eksik yapıldığı için acılık eşit gitmez. İkincisi, bidonu ağzına kadar doldurmaktır; fermantasyon gazı ve köpük için boşluk kalmayınca salamura taşar, kapak şişer. Üçüncüsü ise gelişigüzel tuz kullanmaktır; "göz kararı" salamura çoğu zaman gereğinden az tuzlu çıkar ve zeytin yumuşar. Bir kilo mutfak terazisi ve ölçekli bir sürahi bu üç hatayı önler. Salamuranın tuz oranını tartıyla hesaplamak, aynı sonuca her sezon ulaşmanın tek yoludur.

Bidonda saklama ve tüketim

Bidonu ışık almayan, 15-20 °C civarında serin bir köşede tutun. Dolap önüne ya da ısınan bir duvarın yanına koymayın. Zeytin almak için bidonu açtığınızda temiz bir kepçe ya da kaşık kullanın, çıkardıktan sonra zeytini yeniden salamuranın altına bastırın ve yağ tabakasını tazeleyin. Bidonda zeytinin tamamını yalnızca birkaç kez açarak tüketmek, tekrarlayan hava temasını azaltır. Gerekirse zeytinin bir kısmını küçük kavanozlara aktarıp buzdolabında saklayabilirsiniz.

Salamura bulanıklaştı, köpürdü ya da üstte beyaz bir zar oluştu ise önce kokuya bakın. Hafif ekşi ve temiz bir koku normal olabilir; çürük, mayalı ya da küf kokusu varsa partiyi tüketmeyin. Plastik kapta hata görmek daha zor olduğundan her açışta koklamak şarttır.

Bidona hangi zeytin uygun?

Bidonda uzun süre salamurada bekleyecek zeytinin sert, orta iri ve sağlam olması gerekir. Çizik yeşil zeytin bu iş için uygundur; kırma zeytin ise daha yumuşak ve çabuk tüketim ister. Çeşit seçerken yeşil zeytin çeşitleri ve özellikleri yazısı size fikir verir. Hasadı kaçırdıysanız ya da vaktiniz yoksa kurulmuş zeytinleri hazır almak mümkündür; 2 kiloluk Edremit çizik yeşil zeytin ile kırma yeşil zeytin bunlardan ikisidir.

Önce tadına bakın. Kendi zeytininizi kurmadan önce hazır çizik zeytinle hedef tadı belirleyebilirsiniz.

Edremit çizik yeşil zeytin

Bidon, doğru seçildiğinde ve temiz kullanıldığında zeytin kurmak için pratik bir kaptır; ancak hacim hesabını kabaca değil, zeytini ve salamuranın kendisini ölçerek yapmak gerekir. Yeşil zeytinle ilgili diğer içeriklere yeşil zeytin ve zeytinler kategorilerinden ulaşabilirsiniz.

Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı ????Nguyễn Tiến Thịnh ???? tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Mathias Reding tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.

Merak edilenler

Sık sorulan sorular

5 litrelik bidona kaç kilo zeytin girer?
Yaklaşık 3 kg zeytin ve 1,3-1,6 litre salamura sığar; üstte 4-5 cm boşluk kalmalıdır. Zeytin iriliği ve dizilişi hacmi değiştirdiğinden bu değerler yaklaşıktır. İlk dolumda salamurayı önce ölçerek kontrol edin.
5 litrelik bidon için ne kadar tuz gerekir?
Salamura litreye 80-100 g tuz ile hazırlanır. 1,5 litre salamura için 120-150 g kaya tuzu yeterlidir. Biraz fazla salamura hazırlamak, üst tazeleme için faydalıdır.
Her bidon zeytin için kullanılabilir mi?
Hayır. Yalnızca gıdayla temasa uygun işaretli, daha önce kimyasal ya da kokulu madde taşımamış bidonlar kullanılmalıdır. Kokusu gitmeyen, çizik ve çatlaklı kaplar zeytine uygun değildir.
Zeytin bidonda suya yatırılır mı?
Önerilmez. Günlük su değiştirmek bidonda zordur. Zeytini geniş bir kapta suya yatırıp acılığı aldıktan sonra salamuralı bidona aktarın.
Bidondaki zeytin ne kadar bekler?
Zeytin salamurada 2-3 hafta dinlenir. Tüm taneler salamuranın altında ve üstü yağ tabakasıyla kapalıysa serin, karanlık yerde aylarca saklanır. Her açışta kokuyu kontrol edin.
Bidon mu cam kavanoz mu daha iyi?
Bidon daha dayanıklı ve büyük hacimlidir; cam ise koku tutmaz, kolay temizlenir ve içi görülür. Küçük partiler için cam, büyük partiler için gıda tipi koyu bidon uygundur.
Halil Esen Zeytincilik

Kaz Dağları’nın eteğinde, Zeytinli’de zeytin ve zeytinyağı üretiyoruz.

Hikâyemiz

Yazıdan sofraya

Bu yazıyla birlikte

Çerez tercihleriniz

Sitemizde, sitenin çalışması için zorunlu çerezlerin yanı sıra; yalnızca izin vermeniz hâlinde analiz ve pazarlama amaçlı çerezler kullanıyoruz. İstediğiniz zaman tercihlerinizi değiştirebilirsiniz. Çerez Politikası