İçeriğe geç

2.000 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsiz.

Zeytin rehberi

3 Kilo Yeşil Zeytin Nasıl Kurulur? Küçük Ölçekli Tarif

Halil Esen Zeytincilik 6 dk okuma
3 Kilo Yeşil Zeytin Nasıl Kurulur? Küçük Ölçekli Tarif

İki üç kişilik bir ev için 5 kilo zeytin çoğu zaman fazla gelir; kavanozun yarısı sezon bitmeden küf tutar. 3 kilo yeşil zeytin nasıl kurulur sorusu tam bu yüzden sorulur: küçük hacim, kısa ilgi ve az kayıpla evde zeytin kurmanın yolu. Aşağıdaki oranlar, 5 kilo tarifini sadeleştirerek türetildi ve güvenli tarafta kalacak biçimde yuvarlandı.

Kısaca

3 kg taze yeşil zeytini çizin, 7-10 gün her gün su değiştirerek bekletin, ardından yaklaşık 2,5 litre suya 200-250 g kaya tuzu katarak %8-10'luk salamura hazırlayın. Zeytini salamurada 2-3 hafta serin yerde dinlendirin. Toplam süre 3-4 haftadır.

Neden 3 kilo? Küçük ölçeğin avantajları

3 kiloluk parti, bir hanenin kış boyunca keyifle tüketebileceği, kontrol etmesi kolay bir miktardır. Tek bir geniş kavanoza ya da iki küçük kavanoza sığar; suyu değiştirmek, tatmak ve ayıklamak onar dakikada biter. Büyük partilerde bir kötü tane salamurayı kirletebilir ve bütün kavanoz zarar görür. Küçük partide ise hatanın bedeli de küçüktür; bu yüzden ilk kez deneyenlere en uygun ölçü budur.

Daha büyük miktar planlıyorsanız oranlar aynı kalır; tek fark kap ve su hacmidir. Aynı yöntemin 5 kiloluk hâlini 5 kilo yeşil zeytin nasıl kurulur yazımızda anlattık.

3 kilo zeytin için malzeme ve ölçüler

Malzeme3 kg için miktarNot
Taze yeşil zeytin3 kgSert, iri, ezik ve kurtlu taneleri ayıklanmış
Suda bekletme suyuZeytinleri örtecek kadar, yaklaşık 3-4 litreHer gün değişecek
Salamura suyuYaklaşık 2,5 litreZeytinin 2 parmak üstüne çıkacak kadar
Kaya tuzu200-250 gLitreye 80-100 g (%8-10)
Limon1 adet, dilimliİsteğe göre
Defne yaprağı3-4 adetKuru ve temiz
SarımsakYarım başSoyulmuş dişler
ZeytinyağıYarım çay bardağıÜst mühür için

Tuzun saf ve katkısız olması salamurayı berrak tutar. Evde zeytin tuzlamak için Çankırı kaya tuzu gibi topaklanma önleyicisiz tuz tercih edilir. Salamura oranının mantığı ve farklı tuz yüzdelerinin etkisi için zeytin salamurası nasıl hazırlanır yazısına bakabilirsiniz.

3 kilo yeşil zeytin nasıl kurulur
Fotoğraf: Леся Терехова · Pexels

Doğru kap seçimi

3 kilo zeytin, salamurasıyla birlikte yaklaşık 4-5 litrelik bir hacim kaplar. Üst kısımda en az iki üç parmak boşluk bırakmak gerektiği için 5-6 litrelik geniş ağızlı bir cam kavanoz ideal, 2,5-3 litrelik iki kavanoz ise pratik bir alternatiftir. Gıda tipi plastik kaplar da kullanılabilir; ancak kapağı gıdaya uygun olmalı, daha önce kimyasal ya da boya tutmuş kap kesinlikle seçilmemelidir. Bidon kullanmak isterseniz hacim hesabını 5 litrelik bidona zeytin nasıl kurulur yazısında bulabilirsiniz.

Kavanoz temizliği

Cam kavanozu ve kapağını sıcak, sabunlu suda yıkayıp durulayın. Kaynar su dökmek ya da fırında ısıtmak gerekiyorsa kavanozu çıkarırken eldiven kullanın; soğuk cam ani ısıdan çatlayabilir. Kavanozun tamamen kuruması, salamuraya yabancı su karışmasını önler.

3 kilo yeşil zeytin kurulumu adım adım

  1. Ayıklayın. Zeytinleri geniş bir tepsiye serip yaprak, dal ve ezik taneleri ayırın. Mor ve yumuşak taneler kalmamalı; bunlar salamurada lapalaşır.
  2. Yıkayın. Süzgeçte iki kez soğuk suyla durulayın, yüzeydeki toz ve toprak gitsin.
  3. Çizin. Her taneye keskin küçük bir bıçakla boyuna bir çizik atın. Çekirdeğe ulaşmayın; çizik yalnızca etin içine su girişini kolaylaştırır. 3 kiloda yüzlerce tane olur, çizmek bir saat kadar sürebilir. Yöntemin kırma zeytinden farkını çizik zeytin nedir yazısında okuyabilirsiniz.
  4. Suya yatırın. Zeytinleri geniş bir kaba alıp üzerini soğuk suyla örtün, yüzmesinler diye üzerine tabak koyun. Suyu günde bir kez, mümkünse akşamları değiştirin.
  5. 7. günde tadın. Bir tane ısırın. Keskin acılık gitmişse, geriye hafif buruk bir tat kalmışsa salamuraya geçin. Aksi hâlde iki üç gün daha su değiştirin; 3 kilo gibi küçük partilerde çoğu zaman 7-8 gün yeter.
  6. Salamurayı hazırlayın. 2,5 litre suya 200-250 g tuz katıp tamamen eritin, oda sıcaklığına inmesini bekleyin. Sıcak salamura zeytinin dokusunu bozar.
  7. Doldurun. Kavanozun dibine limon, defne ve sarımsağın bir kısmını koyun; zeytinleri yerleştirip kalanları araya serpiştirin. Salamurayı zeytinin iki parmak üstüne kadar dökün.
  8. Ağırlık koyun ve kapatın. Zeytinleri salamuranın altında tutacak temiz bir tabak ya da cam ağırlık yerleştirin. İlk hafta kapağı gevşek bırakın; gaz çıkabilir.
  9. Yağla mühürleyin. Üste ince bir kat zeytinyağı dökün, serin ve karanlık bir yerde 2-3 hafta bekletin.

Gün gün çalışma çizelgesi

Kısa bir takvim, süreci zihninizde somutlaştırır. Aşağıdaki plan, bir hafta sonu başlayıp haftada yalnızca birkaç dakika bakımla yürüyen bir düzendir.

  • Cumartesi (1. gün): ayıklama, yıkama, çizme, suya yatırma.
  • 2.-6. günler: sabah ya da akşam suyun değiştirilmesi.
  • 7. gün: ilk tadım; acılık geçtiyse salamuraya hazırlık.
  • 8. gün: salamura, kavanoza dolum ve yağ mühürü.
  • 9.-28. günler: serin yerde bekleme; ilk hafta gaz kontrolü, sonrasında haftada bir bakış.
  • 4. haftanın sonu: ilk tüketim.

Küçük partiye aroma eklemek

3 kilo zeytini tek tip bırakmak yerine, kavanozu ikiye bölüp iki ayrı lezzet denemek mümkündür. Bir yarıya limon dilimleri ve kekik, diğerine sarımsak ve pul biber koyabilirsiniz. Salamuraya eklenen baharat miktarı, 1,5 kiloluk yarım parti için bir tatlı kaşığını geçmemelidir; fazlası zeytinin kendi tadını bastırır. Hafif ekşi bir tat sevenler salamuraya bir su bardağının üçte biri kadar doğal elma sirkesi ekleyebilir; sirkeler için doğal sirkeler sayfasına da bakabilirsiniz. Suda bekleme sonrası hâlâ acı kalan zeytinlerin tatlandırılması için acı yeşil zeytin nasıl tatlandırılır yazısı yol gösterir.

Sorun giderme

BelirtiNedenNe yapılır?
Zeytin yumuşakFazla olgun tane ya da çok uzun bekletmeGelecek sefer daha sert zeytin seçin, suda bekleme süresini kısaltın
Salamura bulanıkİlk günlerde normal olabilirKokusu temizse bekleyin; kötü koku varsa salamurayı yenileyin
Yüzeyde beyaz tabakaHava temasıTabakayı kaşıkla alın, salamurayı kontrol edin, yağ mühürünü yenileyin
Tadı hâlâ acıSu değişimi az kaldıBirkaç gün daha suya geri alın
Atmanız gereken durumlar

Salamura kötü, çürük ya da ekşi kokuyorsa, zeytinler ele yapışkan geliyorsa ya da renkli küf (yeşil, siyah, pembe) varsa partiyi tüketmeyin. Beyaz zar genelde yüzey mayası olabilir; ancak emin olamıyorsanız risk almayın. Gıda güvenliğinde şüphe, atma sebebidir.

Saklama ve servis

Zeytinler salamurasında, serin ve karanlık bir yerde kalmalıdır. Kavanozu her açışınızda temiz bir kaşıkla zeytin alın, yağ tabakasını yeniden kapatın. Servis için ihtiyaç kadar zeytin süzüp üstüne limon kabuğu rendesi ve birkaç damla zeytinyağı eklemek yeterlidir. Hangi çeşidin sofralığa ve kuruluma uygun olduğunu merak ederseniz yeşil zeytin çeşitleri ve özellikleri yazısına göz atın.

Beklemeden denemek isterseniz. Kuzey Ege'de kurulmuş, salamurasında bekleyen çizik yeşil zeytin hazır gelir.

Edremit çizik yeşil zeytin 1,5 kg

3 kiloluk bir parti, zeytin kurma becerisini küçük riskle öğrenmenin en rahat yolu. Kendi zeytininizin tadını hazır ürünlerle kıyaslamak isterseniz yeşil zeytin ve zeytinler kategorilerinde Edremit çizik ve kırma yeşil zeytin seçeneklerini bulabilirsiniz; ayrıca 2 kiloluk çizik yeşil zeytin de aynı ailedendir.

Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı Андрей tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Леся Терехова tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.

Merak edilenler

Sık sorulan sorular

3 kilo yeşil zeytin için ne kadar tuz gerekir?
Salamura için litreye 80-100 g, yani yaklaşık %8-10 oranında kaya tuzu kullanılır. 3 kiloluk partide yaklaşık 2,5 litre salamura için 200-250 g tuz yeterlidir. Tuzu tamamen eritip soğuttuktan sonra zeytine ekleyin.
3 kilo zeytin kaç günde hazır olur?
Çizik zeytin 7-10 gün suda bekletilir, ardından salamurada 2-3 hafta dinlenir. Toplam süre yaklaşık 3-4 haftadır. Tadı kontrol ederek karar verin; acılık geçmemişse suda bekletmeyi birkaç gün uzatın.
3 kilo zeytin hangi kavanoza sığar?
Salamurasıyla birlikte yaklaşık 4-5 litre hacim kaplar. Üstte boşluk için 5-6 litrelik geniş ağızlı kavanoz ya da iki adet 2,5-3 litrelik kavanoz uygundur. Hacim değerleri yaklaşıktır.
Zeytin her gün neden suyla değiştirilir?
Acılığı veren oleuropein suda çözünür. Su her gün yenilendiğinde acılık yavaş yavaş dışarı çıkar. Aynı suda beklemek acılığın çıkışını yavaşlatır ve ortamın bozulmasına yol açabilir.
Salamuradaki zeytin yumuşarsa ne yapılmalı?
Çoğunlukla zeytin fazla olgundur ya da suda çok bekletilmiştir. Bu partide yapılacak çok şey yoktur; bir sonraki sefer daha sert taneler seçin ve suda bekleme süresini kısaltın. Tuz oranı da yeterli olmalıdır.
Evde kurulan zeytin ne kadar saklanır?
Tüm taneler salamurayla örtülü, üstü ince yağ tabakasıyla kapalı ve serin, karanlık bir yerde bekletildikçe aylarca saklanabilir. Koku, renk ya da küf gibi bir bozulma görürseniz tüketmeyin.
Halil Esen Zeytincilik

Kaz Dağları’nın eteğinde, Zeytinli’de zeytin ve zeytinyağı üretiyoruz.

Hikâyemiz

Yazıdan sofraya

Bu yazıyla birlikte

Çerez tercihleriniz

Sitemizde, sitenin çalışması için zorunlu çerezlerin yanı sıra; yalnızca izin vermeniz hâlinde analiz ve pazarlama amaçlı çerezler kullanıyoruz. İstediğiniz zaman tercihlerinizi değiştirebilirsiniz. Çerez Politikası