İçeriğe geç

2.000 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsiz.

Yöresel lezzetler

Yağlı Kuru Domates Nedir? Nasıl Kullanılır ve Saklanır?

Halil Esen Zeytincilik 6 dk okuma
Yağlı Kuru Domates Nedir? Nasıl Kullanılır ve Saklanır?

Kuru domates, yazın bolluğunu kışa taşıyan en eski mutfak yöntemlerinden birinin ürünüdür. Yağlı kuru domates ise kurutulmuş domatesin zeytinyağında bekletilmiş hâlidir; kahvaltı sofrasında, makarnada, salatada ve poğaçada küçük bir miktarla yemeğin kokusunu değiştirir. Bu rehberde ne olduğunu, nasıl kullanılacağını ve nasıl saklanacağını anlatıyoruz.

Kısaca

Yağlı kuru domates, güneşte ya da başka yöntemle kurutulmuş domatesin zeytinyağı içinde kavanozda sunulduğu bir yöresel üründür. Yoğun, hafif ekşi ve tatlı bir tadı vardır. Açıldıktan sonra domatesler yağın altında kalacak biçimde, serin yerde ve temiz çatalla alınarak saklanır.

Yağlı kuru domates nedir?

Taze domatesin büyük kısmı sudur. Dilimlenip tuzlandıktan sonra güneşte ya da kurutma ortamında suyu çekilince, geriye yoğun bir lezzet ve esnek bir doku kalır. Kurutma işlemi domatesin şekerini, ekşiliğini ve kokusunu aynı hacimde toplar; bu yüzden kuru domatesin tadı taze domatesten belirgin biçimde yoğundur. Yağlı kuru domates bu parçaların zeytinyağıyla birlikte kavanoza konmasıyla elde edilir.

Mağazamızda bu grubun adı yağlı kuru domates 850 cc ürünüdür; ürün sayfasındaki ad, zeytinyağında bekletilmiş güneşte kurutulmuş domatesi anlatır. İçerik ve ambalaj bilgileri için lütfen ürün sayfasındaki etikete bakın.

Kuru domates, yağlı kuru domates ve salça arasındaki fark

Raf başında bu üç ürünü karıştırmak kolaydır. Hepsi domatesten gelir ama mutfaktaki görevleri farklıdır.

ÜrünHazırlanışDokusuMutfakta kullanımı
Kuru domates (yağsız)Kurutulur, kuru saklanırSert, kösele gibiÖnce suda ya da yağda yumuşatılır; çorba ve güveç
Yağlı kuru domatesKurutulmuş, zeytinyağında bekletilmişYumuşak, esnekDoğrudan salata, makarna, kahvaltı
Domates salçasıPişirilip koyulaştırılırKoyu püreYemek tabanı, sos

Salçanın nasıl hazırlandığını merak ediyorsanız domates salçası nasıl yapılır yazısında güneşte kurutma yöntemini okuyabilirsiniz. Mağazada domates salçası gibi hazır seçenekler de bulunur; kuru domates yemeğe parça ve doku katarken salça tabanı oluşturur.

Yağlı kuru domates nasıl kullanılır?

Kavanozdan çıkan domates doğrudan yenebilir; yağı dökmeye gerek yoktur, çünkü yağ kuru domatesin aromasını taşır. Kullanım fikirleri:

  • Kahvaltıda. Beyaz peynir, taze fesleğen ve tam buğday ekmeğiyle; üzerine kavanozdan bir kaşık yağ gezdirilebilir.
  • Makarnada. Haşlanmış makarnaya, doğranmış domates, biraz sarımsak ve yine kendi yağıyla karıştırılır; ayrıca tuz eklemeden önce tadına bakın, kuru domates tuzludur.
  • Salatada. Roka, mısır, nar ekşisi ve ince doğranmış kuru domates, hafif acı bir yeşilliğin yanına denge getirir.
  • Hamur işlerinde. İnce kıyılıp poğaça, ekmek ya da kek hamuruna katılır; makarna ve hamur işi fikirleri için zeytinli makarna tarifi ile birlikte düşünebilirsiniz.
  • Sandviçte. Hindi, peynir ya da humusla ince dilimlenmiş ekmeğe yerleştirilir.

Kullanırken küçük ipuçları

Domatesler çok yağlı geliyorsa kağıt havluya hafifçe bastırıp salata ya da sandviçte kullanın; yağı atmayın, ekmeğe batırmak ya da sebze kavurmak için ayırın. Sıcak yemeklerde domatesi en sonda ekleyin, uzun pişirmek yoğun tadını dağıtır ve parçaları lapalaştırır. Fırında tavuk ya da sebze pişirirken servise yakın bir dakikada üzerine serpmek, hem rengi hem aromayı korur. Kullanılmayan parçaları kavanozda tutarken yağın altında kalmasına dikkat edin.

Yağlı kuru domatesli makarna: 4 kişilik tarif

Elinizde bir kavanoz varsa bu tarif yaklaşık 20 dakikada tamamlanır.

  1. Malzemeyi hazırlayın. 350 g spagetti ya da penne, 8-10 parça yağlı kuru domates, 2 diş sarımsak, bir avuç taze fesleğen ya da maydanoz, 2 yemek kaşığı rendelenmiş sert peynir, karabiber.
  2. Makarnayı haşlayın. Bol kaynar tuzlu suda paket süresince, al dente kıvamında pişirin. Süzmeden önce yarım su bardağı makarna suyu ayırın.
  3. Sosu hazırlayın. Geniş tavada 2 yemek kaşığı kavanoz yağını ısıtıp ince doğranmış sarımsağı bir dakika çevirin; yanmasına izin vermeyin. Doğranmış domatesleri ekleyip bir dakika daha ısıtın.
  4. Birleştirin. Süzülmüş makarnayı tavaya alın, makarna suyunu azar azar ekleyerek sosun makarnaya yapışmasını sağlayın.
  5. Servis edin. Ocaktan alıp fesleğen, peynir ve karabiberle servis edin.

Bu tarifte ek yağ kullanmak gerekmez; kavanozun yağı hem sosun tabanı hem aroması olur. Domatesler yeterince tuzlu geldiği için tuzu en sonda ayarlayın.

Kuru domates
Fotoğraf: Willians Huerta · Pexels

Yağlı kuru domates nasıl saklanır?

Yağın altında tutulan kuru domates, hava ile temas etmediği sürece daha iyi korunur. Kavanozu açtıktan sonra şu kurallara uyun:

  • Domatesleri her zaman temiz ve kuru bir çatal ya da kaşıkla alın; ıslak ya da ağızdan temas etmiş kaşık kavanoza nem ve mikrop taşır.
  • Açtıktan sonra domateslerin yağın altında kalmasına dikkat edin; yüzeyde açıkta kalan parçalar kurur ya da küflenebilir. Yağ azalmışsa üzerine temiz bir naturel sızma zeytinyağı tamamlayabilirsiniz.
  • Kavanozu serin ve karanlık bir yerde ya da buzdolabında tutun. Soğukta yağ kristalleşip bulanıklaşabilir; oda sıcaklığına gelince eski hâline döner, bu normaldir.
  • Koku ekşimişse, yüzeyde küf görülüyorsa ya da yağda köpürme varsa kullanmayın.

Zeytinyağının ışık, ısı ve havadan nasıl etkilendiğini zeytinyağı nasıl saklanır yazısında ayrıntılı anlattık; kavanozdaki yağ da aynı kurallara uyar.

Evde yağlı kuru domates yapılır mı?

Güvenlik uyarısı

Su içeren ürünün yağda, havasız ortamda bekletilmesi mikrobiyolojik risk taşır. Evde yapacaksanız domateslerin tamamen kuru ve sert olduğundan emin olun, kavanozu kaynar suda sterilize edin, ürünü buzdolabında saklayıp kısa sürede tüketin. Kesin bir raf ömrü vaat edemeyiz; kuşkunuz varsa hazır, etiketi belli bir ürün tercih edin.

Evde kurutma için olgun ve etli domatesler uygundur. Domatesler ikiye bölünür, çekirdek kısmı çıkarılır, tuzlanıp tel ızgaraya dizilir. Güneşte birkaç gün, düşük ısılı fırında saatlerce kurur. Tamamen kuruduktan sonra yağ içinde buzdolabında bekletilebilir. Bu yöntem ev ölçeğinde fikir vermesi için anlatılmıştır; saklama süresi konusunda tahminle hareket etmeyin.

Kuru domatesle dolgulu zeytin

Kuru domates, zeytinle de çok iyi eşleşir. Zeytinin tuzlu, hafif acı tadı kuru domatesin tatlı ekşiliğiyle dengelenir. Mağazamızda bu eşleşmenin hazır versiyonu olan kuru domates dolgulu zeytin 300 gr ve 800 gr boyları bulunur. Konuyu ayrıntılı ele alan kuru domates dolgulu zeytin ve yağlı kuru domates yazısı kullanım fikirlerini genişletir; ürün seçeneklerinin tamamı dolgulu zeytinler kategorisinde yer alır.

Zeytin ezmesine eklenen ince doğranmış kuru domates de sofrada fark yaratır; bunun için zeytin ezmesi nasıl yapılır yazısındaki tariflere birkaç parça domates ilave edebilirsiniz. Salata soslarında kavanoz yağını kullanmak da pratiktir; sos oranları için zeytinyağlı salata sosu tarifleri yazısına bakın.

Satın alırken nelere bakılmalı?

  • Etiket. İçerik listesinde domates, zeytinyağı ve varsa baharat ya da tuz görünmelidir.
  • Yağ rengi ve berraklığı. Parlak, temiz bir yağ ve homojen bir görünüm iyi bir işarettir.
  • Domates dokusu. Parçalar yumuşak ve esnek olmalı, ezilmiş ya da suyunu bırakmış görünmemeli.
  • Ambalaj. Cam kavanoz, kapağın sıkı kapandığını göstermeli; üretim ve son tüketim tarihi okunaklı olmalı.

Kahvaltıda domatesle birlikte sürülebilen ürünleri seven okuyucular için kahvaltılık salça ve tatlı kahvaltılık acuka gibi seçenekler de sofraya renk katar; hepsini salçalar ve yöresel ürünler kategorilerinde bulabilirsiniz.

Hazır kavanoz. Kuru domatesi zeytinyağıyla birlikte tek kavanozda sunan 850 cc seçeneği inceleyin.

Yağlı kuru domates 850 cc

Sofraya katmak için

Yağlı kuru domates, az miktarda bile belirgin bir lezzet katan, pratik bir kiler ürünüdür. Kahvaltıdan makarnaya geniş bir kullanım alanı var; kavanozu açtıktan sonra yağın altında tutmak, temiz bir çatalla almak ve tuzu en sona bırakmak yeterli kuralları özetler. Kuzey Ege mutfağında yaz ürünlerini kışa taşıma geleneği bu tür ürünlerle sürüyor.

Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı TIVASEE . tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Willians Huerta tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.

Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Yağlı kuru domates nedir?
Kurutulmuş domatesin zeytinyağı içinde kavanozda sunulduğu yöresel üründür. Kurutma domatesin şekerini ve aromasını yoğunlaştırır, yağ ise dokuyu yumuşak tutar. Doğrudan salata, makarna ve kahvaltıda kullanılabilir; içerik için ürün etiketine bakın. Ayrıntılar için ürün sayfasındaki etiket bilgisine de bakmanızı öneririz.
Yağlı kuru domates nasıl saklanır?
Açtıktan sonra domateslerin yağın altında kalmasına dikkat edin, kavanozu serin ve karanlık bir yerde ya da buzdolabında tutun. Her seferinde temiz ve kuru bir çatal kullanın. Koku, küf ya da köpürme varsa ürünü kullanmayın.
Buzdolabında yağ donarsa ne olur?
Zeytinyağı soğukta bulanıklaşıp katılaşabilir; bu doğal bir durumdur. Kavanozu kullanmadan önce oda sıcaklığında yarım saat bekletin, yağ eski hâline döner. Bu durum domatesin bozulduğu anlamına gelmez. Ayrıntılar için ürün sayfasındaki etiket bilgisine de bakmanızı öneririz.
Kuru domatesin yağı ne işe yarar?
Kavanozdaki yağ kuru domatesin aromasını taşır. Makarna sosunda, salata sosunda, ekmeğe batırarak ya da sebze kavururken kullanılabilir. Yağı atmak yerine mutfakta değerlendirmek hem lezzet hem israf açısından mantıklıdır. Ayrıntılar için ürün sayfasındaki etiket bilgisine de bakmanızı öneririz.
Kuru domates makarnada nasıl kullanılır?
Domatesleri ince doğrayıp sarımsakla kavanoz yağında kısaca ısıtın, haşlanmış makarnayı ve biraz makarna suyunu ekleyip karıştırın. Kuru domates tuzlu olabilir, bu yüzden tuzu en sonda ayarlayın. Fesleğen ve peynirle servis edin.
Evde yağlı kuru domates yapılırsa ne kadar dayanır?
Net bir süre veremeyiz; raf ömrü domatesin ne kadar kuruduğuna, sterilizasyona ve saklama koşullarına bağlıdır. Su içeren ürünün yağda bekletilmesi risklidir. Evde yaparsanız buzdolabında saklayıp kısa sürede tüketin ya da hazır ürünü seçin.
Halil Esen Zeytincilik

Kaz Dağları’nın eteğinde, Zeytinli’de zeytin ve zeytinyağı üretiyoruz.

Hikâyemiz

Yazıdan sofraya

Bu yazıyla birlikte

Çerez tercihleriniz

Sitemizde, sitenin çalışması için zorunlu çerezlerin yanı sıra; yalnızca izin vermeniz hâlinde analiz ve pazarlama amaçlı çerezler kullanıyoruz. İstediğiniz zaman tercihlerinizi değiştirebilirsiniz. Çerez Politikası