Nar ekşili salata, sofraya hem renk hem de ekşi-tatlı bir denge getiren, sirkeye ve limona alternatif arayanların sıkça yöneldiği bir lezzettir. Üç dört kaşık zeytinyağına yarım yemek kaşığı nar ekşisi eklemek, sıradan bir yeşilliği yöresel bir salataya dönüştürür. Aşağıda çoban salatası, semizotu salatası ve mevsim salataları için ölçüleriyle sos tariflerini, doğru malzeme eşleşmelerini ve sık yapılan hataları topladık.
Nar ekşili salata sosunun temel oranı, 3 yemek kaşığı zeytinyağına 1 yemek kaşığı nar ekşisi ve bir tutam tuzdur. Çoban salatasında bu oran limon yerine, semizotunda sarımsaklı yoğurtla, mevsim salatalarında ise bal ve hardalla genişletilir. Nar ekşisini her zaman sonda ve azar azar ekleyin.
Salatada neden nar ekşisi?
Nar ekşisi, nar suyunun uzun süre kısık ateşte kaynatılıp koyulaştırılmasıyla yapılan, koyu renkli ve yoğun bir ekşidir. Limonun keskin asitliğinden daha yuvarlak, sirkenin keskin kokusundan daha tatlımsı bir tadı vardır. Salatada üç işe yarar: asit ihtiyacını karşılar, hafif bir tatlılık ekleyerek acılık ve ekşiliği dengeler ve yeşilliklerin üzerine koyu kırmızı bir parlaklık verir.
Ürünün nasıl yapıldığı ve mutfaktaki yeri için nar ekşisi nedir, nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz. Piyasada katkısız ve şeker eklenmiş türler bulunduğu için kaliteyi anlamak amacıyla nar ekşisi nasıl seçilir rehberi de işinize yarar. Salatalarda en tutarlı sonuç, akışkan ve çok koyu olmayan, ekşisi belirgin bir ekşiyle alınır.
Temel nar ekşili salata sosu oranları
Her tarifin başlangıç noktası aynıdır. Bir kişilik ya da iki kişilik tabak salata için bu miktar yeterli olur.
- 3 yemek kaşığı naturel sızma zeytinyağı
- 1 yemek kaşığı nar ekşisi (ekşisi yoğun olanda yarım yemek kaşığı ile başlayın)
- 1/4 çay kaşığı tuz
- İsteğe göre 1 diş ezilmiş sarımsak, bir tutam karabiber, yarım çay kaşığı bal
Malzemeleri küçük bir kavanoza koyup kapağını kapatın ve on saniye çalkalayın; yağ ve nar ekşisi emülsiyon yapıp bir süre karışık kalır. Salata sosunun daha fazla çeşidi için zeytinyağlı salata sosu tarifleri yazısına göz atın. Sosun zeytinyağı kısmının aromasını seçmek için salata için zeytinyağı seçimi yazısı faydalıdır.
Nar ekşili çoban salatası
Çoban salatası, nar ekşisi ile belki en çok anılan salatadır. Domatesin tatlılığı, salatalığın serinliği ve soğanın keskinliği, nar ekşisinin koyu ekşiliği ile dengelenir.
Malzemeler (4 kişilik)
- 4 orta boy olgun domates
- 3 sivri biber
- 2 salatalık (kabuğu kalınsa soyun)
- 1 küçük kuru soğan ya da 4-5 taze soğan
- Yarım demet maydanoz
- 4 yemek kaşığı zeytinyağı, 1-1,5 yemek kaşığı nar ekşisi, tuz, kuru nane ya da pul biber
- Doğrayın. Sebzeleri yaklaşık yarım santim küp ya da yarım ay doğrayın; domatesin suyunu süzgeçte toplamayın, sosun bir parçası olacak.
- Soğanı hazırlayın. Kuru soğanı tuzla ovup bir dakika sonra yıkarsanız keskinliği azalır.
- Karıştırın. Doğranmış sebzeleri ve maydanozu geniş bir kaba alın.
- Sosu ekleyin. Zeytinyağı, nar ekşisi ve tuzu ayrı kapta karıştırıp salatanın üzerine servis öncesi dökün.
- Tadın. Nane ya da pul biber ekleyin; gerekirse bir damla daha nar ekşisi ilave edin.
Püf noktası: tuzu servise yakın ekleyin. Tuz sebzelerden su çektiği için erken tuzlanan salata hızla sulanır.
Semizotu salatası: yoğurtlu ve nar ekşili
Semizotu, Ege ve Kuzey Ege sofralarının yaz ağırlığındaki yaprağıdır; hafif ekşimsi ve sulu bir yapısı vardır. Salatada genellikle yoğurtla ya da sarımsaklı zeytinyağıyla sunulur. Nar ekşisi ise yeni bir boyut kazandırır.
- 1 büyük demet semizotu (yaprakları ayrılmış, saplarının sert kısmı atılmış)
- 1 su bardağı süzme yoğurt
- 1 diş sarımsak, ezilmiş
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 tatlı kaşığı nar ekşisi, tuz
- Üstüne ceviz ya da kuru nane (isteğe bağlı)
Semizotunu bol suda yıkayıp kum ve topraktan arındırın, iri doğrayın ve süzgeçte suyunu iyice akıtın; fazla su salatayı sulandırır. Yoğurt, sarımsak ve tuzu ayrı çırpın. Semizotunu servis tabağına aldıktan sonra yoğurdu yayın, üzerine zeytinyağı ve nar ekşisini kaşıkla damlatın. Karıştırmadan sunun; yoğurdun beyazı ve nar ekşisinin koyu rengi şık bir görüntü verir. Semizotunu haşlayarak yemek isterseniz bir dakika kaynar suda tutup soğuk suya almak yeterli; daha uzun haşlamak dokuyu bozar.

Mevsim salataları için nar ekşili önerileri
Mevsim değiştikçe tabaktaki ürünler değişir; nar ekşisinin dengesi de buna göre ayarlanır.
| Mevsim | Ana malzeme | Sos önerisi |
|---|---|---|
| İlkbahar | Marul, tere, taze soğan, turp | 3 kaşık zeytinyağı, 1 tatlı kaşığı nar ekşisi, tuz |
| Yaz | Domates, salatalık, semizotu, roka | 3 kaşık zeytinyağı, 1 yemek kaşığı nar ekşisi, tuz, nane |
| Sonbahar | Havuç, kırmızı lahana, nar taneleri, ceviz | 3 kaşık zeytinyağı, 1 yemek kaşığı nar ekşisi, yarım çay kaşığı bal |
| Kış | Kıvırcık, lahana, turp, ısıtılmış nohut | 3 kaşık zeytinyağı, 1 yemek kaşığı nar ekşisi, hardal, karabiber |
Kışlık salatalarda lahana ve havuç gibi sert sebzeler sosu dayanıklı şekilde taşır; salata servisten bir çeyrek saat önce sosla karıştırılırsa sebze hafifçe yumuşar ve tat yerleşir. Yeşil yapraklı salatalar ise sosu servis anında alır; yoksa solar.
Hangi malzemelerle iyi gider?
- Ceviz ve fındık: Yağlı ve hafif buruk tat, nar ekşisinin koyu tatlılığıyla dengelenir.
- Beyaz peynir, tulum, keçi peyniri: Tuzlu peynirler ekşi tadı yumuşatır. Salatada peynir varsa tuz miktarını azaltın.
- Nar taneleri: Aynı meyveden gelen çift katmanlı bir lezzet verir; tane tane ve çıtır doku sağlar.
- Zeytin ve kapari: Tuzlu ve acımsı lezzetler nar ekşisiyle iyi dengelenir.
- Haşlanmış kuru baklagil: Nohut, mercimek ve börülce salatalarında asit eksikliğini giderir.
Zeytinli bir salata denemek isterseniz zeytin salatası tarifi ceviz ve nar ekşisinin birleşimini ayrıntılı gösterir. Salatalara asit katmak için başka sirke türleri de kullanılabilir; farkı görmek için doğal sirkeler kategorisine, sirkeler arasındaki seçimi anlamak için sirke çeşitleri ve kullanım alanları yazısına bakın. Doğal elma sirkesi gibi daha yumuşak seçenekleri ise elma sirkesi ve üzüm sirkesi ile deneyebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
Nar ekşisi yoğun olduğu için fazla eklendiğinde hem renk hem de tat salatayı baskılar. Kaşıkla azar azar ekleyin ve tadın. Tatlı seven kişi bile bir tatlı kaşığı bal ile dengeyi kurabilir.
- Sosu erken dökmek: Yapraklı salatalar solar, domatesli salatalar sulanır.
- Kalitesiz yağ kullanmak: Acı ya da bayat kokulu yağ nar ekşisinin tadını bastırır.
- Tuzu en başa koymak: Sebze suyunu bırakır, salata dibe göl yapar.
- Sulu domates seçmek: Tohumlu ve fazla sulu domateste önce tohum bölümünü ayırın.
- Metal kapta bekletmek: Asidik sos metalle tepkimeye girip tadı değiştirebilir; cam ya da seramik tercih edin.
Sos ve ürün saklama
Hazırlanan nar ekşili sos buzdolabında kapalı bir kavanozda bir iki gün bekletilebilir; sarımsaklı ise günlük tüketmek daha güvenlidir. Soğukta zeytinyağı bulanıklaşabilir, oda sıcaklığına gelince açılır. Nar ekşisi şişesini açtıktan sonra serin ve karanlık bir yerde, ağzı kapalı tutun; ağzını silin ki yapışkan kalıntı birikmesin. Nar ekşisi ve 250 gr cam şişe nar ekşisi seçenekleri sofra için günlük kullanım boyunda sunulur.
Zeytinyağı ve nar ekşisi bir arada. Halil Esen sos seti, balzamik, erken hasat sızma zeytinyağı ve nar ekşisini tek pakette sunar.
Halil Esen sos setini inceleyinNar ekşili salata, malzeme listesi kısa olsa da denge isteyen bir tariftir: doğru yağ, ölçülü nar ekşisi ve taze sebze. Erken hasat tipi yağlarla denemek isterseniz erken hasat zeytinyağı kategorisinden başlayabilirsiniz.
Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı The Design Lady tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Engin Akyurt tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.
Merak edilenler


