İçeriğe geç

2.000 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsiz.

Tarifler

Zeytinyağlı Menemen Tarifi: Soğanlı mı, Soğansız mı?

Halil Esen Zeytincilik 6 dk okuma
Zeytinyağlı Menemen Tarifi: Soğanlı mı, Soğansız mı?

Menemen tarifi aramasının ilk yarısı malzemeyi, ikinci yarısı tartışmayı arar: soğan olacak mı, olmayacak mı? Bu yazıda zeytinyağıyla yapılan menemenin ölçülerini, iki ekolün farkını, yumurtanın güvenli ve lezzetli pişme noktasını ve tavanın sofraya nasıl çıkacağını sırayla anlatıyoruz. Yemeği kendi damağınıza göre ayarlayabilmeniz için hem soğanlı hem soğansız yolu açıkça yazdık.

Kısaca

İki kişilik menemen için 3-4 yumurta, 3 orta boy domates, 2 sivri biber ve 3 yemek kaşığı zeytinyağı yeterlidir. Soğan isteğe bağlıdır; soğanlı versiyon tatlı ve yumuşak, soğansız versiyon daha taze ve domatesli çıkar. Yumurta mutlaka sertleşinceye kadar, akışkan kısmı kalmayacak biçimde pişirilmelidir.

Menemen nedir, neden bu kadar tartışılır?

Menemen; biber, domates ve yumurtanın tavada buluştuğu, kahvaltıdan akşam yemeğine kadar her öğüne yakışan bir yemektir. Malzeme listesi kısadır, bu yüzden her malzemenin kalitesi sonuca doğrudan yansır. Tartışma da tam bu sadelikten çıkar: kısa tarifte bir malzemeyi eklemek ya da çıkarmak yemeğin karakterini değiştirir. Soğan, tereyağı mı zeytinyağı mı, yumurta önceden çırpılsın mı gibi sorular bu yüzden evden eve değişir.

Zeytinyağı tarafını seçtiyseniz kahvaltıdaki yeri hakkında kahvaltılık zeytinyağı seçimi yazısı da işinize yarar.

İki kişilik menemen için malzeme ölçüleri

  • 3 yemek kaşığı zeytinyağı (yaklaşık 30-35 ml)
  • 2-3 adet sivri biber, ince halkalar ya da küçük küpler
  • 3 orta boy olgun domates, kabukları soyulmuş ya da rendelenmiş
  • 3-4 yumurta, oda sıcaklığında
  • Yarım çay kaşığı tuz, bir tutam karabiber; isteğe göre pul biber
  • İsteğe bağlı: 1 küçük kuru soğan

Domatesin olgunluğu en kritik noktadır. Suyu bol, kokusu belli domates yemeğe kendi sosunu verir; mevsimi dışındaki sert domateste ise pişirme süresi uzar ve yemek sulu kalabilir. Böyle zamanlarda yarım çay kaşığı salça, bir tatlı kaşığı su ile açılıp domatesle birlikte eklenebilir.

Menemen tarifi
Fotoğraf: Max Bonda · Pexels

Soğanlı mı, soğansız mı?

Her iki yöntemin de haklı yanları var; farkı bilirseniz seçim kolaylaşır.

ÖlçütSoğanlı menemenSoğansız menemen
TatTatlımsı, yuvarlak, daha dolgunTaze, domates ve biber ön planda
DokuBiraz daha kıvamlı, yumuşakDaha sulu ve hafif
HazırlıkSoğanı kavurmak için 4-5 dakika ek süreDaha hızlı, doğrudan biberle başlanır
Kimler seçerDolgun, sofralık bir yemek isteyenlerHafif ve hızlı kahvaltı arayanlar

Soğan kullanacaksanız ince yarım ay doğrayıp zeytinyağında rengini almadan, şeffaflaşana kadar kavurun. Kızarmış soğan menemene yanık bir tat bırakır. Soğansız yapacaksanız biberi biraz daha uzun kavurmak, yemeğe eksik kalan tatlılığı verir.

Adım adım menemen nasıl yapılır?

  1. Yağı ısıtın. Geniş ve tercihen yapışmaz bir tavada zeytinyağını orta ateşte ısıtın. Yağ dumanlanmamalı, sadece hafif akışkanlaşmalıdır.
  2. Biberi (ve soğanı) kavurun. Soğanlı yapıyorsanız önce onu 4-5 dakika, ardından biberleri ekleyip 3-4 dakika çevirin.
  3. Domatesi ekleyin. Rendelenmiş ya da küçük doğranmış domatesi tavaya alın, ateşi hafif artırarak suyunu çektirin. Bu aşama 8-10 dakika sürer; yağ domatesin kenarında belirmeye başladığında sos hazırdır.
  4. Baharatlayın. Tuz, karabiber ve pul biberi şimdi ekleyin; yumurtadan sonra eklenen tuz beyazın tek tek lekelenmesine yol açabilir.
  5. Yumurtayı ekleyin. Ateşi kısın, yumurtaları sosun üzerine kırın. Dilerseniz önce çırpıp dökün, dilerseniz bütün bırakın; ikisi de olur.
  6. Pişirin. Çırpılmış yumurtayı tahta kaşıkla 2-3 dakika yavaşça karıştırın; bütünse kapağı kapatıp beyazı tamamen sertleşene kadar bekleyin.
  7. Hemen servis edin. Menemen tavada ocaktan alındıktan sonra da pişmeye devam eder; ocağı biraz erken kapatıp sıcak tavada servis etmek yumurtayı kuru bırakmaz.
Yumurta güvenliği

Yumurta, hiç akışkan kısmı kalmayacak biçimde iyice pişirilmelidir. Çiğ ya da yarı çiğ kalan yumurta, özellikle çocuklar, hamileler, yaşlılar ve bağışıklığı hassas kişiler için risk taşır. Kırık, çatlak ya da şüpheli kokulu yumurtayı kullanmayın; yumurtayı kırdıktan sonra ellerinizi ve tezgâhı yıkayın. Sağlık durumunuzla ilgili bir kaygınız varsa hekiminize danışın.

Menemende hangi zeytinyağı kullanılır?

Orta ateşte kısa süreli pişirme için naturel sızma zeytinyağı uygundur. Biber ve domatesin kokusunu ezmeyen, dengeli meyvemsi bir yağ iyi bir başlangıçtır; günlük kullanım için naturel sızma zeytinyağı (1 lt) bu iş için pratiktir. Sofraya çıkarken üstüne bir tatlı kaşığı çiğ yağ gezdirmek istiyorsanız daha belirgin aromalı bir erken hasat zeytinyağı tercih edebilirsiniz; hafif acı ve baharatımsı notası domatesin tatlılığıyla dengelenir.

Yağın ısıya dayanımı konusunda kafanız karışıksa zeytinyağı ile kızartma yapılır mı yazısı duman noktası konusunu açıklıyor. Menemen yağı yakmayacağınız bir yemektir; ateşi orta seviyede tutmanız yeterlidir. Hangi yemekte hangi yağın uygun olduğunu karşılaştırmak için zeytinyağıyla yemek pişirme rehberine bakabilirsiniz.

Taş baskı ile elde edilen yağların dolgun, yer yer ot kokulu karakteri de menemenle iyi gider; denemek isterseniz taş baskı soğuk sıkma zeytinyağı seçeneğine göz atın.

Kıvam ve lezzet için püf noktaları

Domates suyunu yönetin

Menemenin sulu kalmasının sebebi çoğu zaman acelecilik ve fazla suyudur. Domatesi tavaya attıktan sonra kapağı kapatmayın; buharın çıkması gerekir. Çok sulu domateste çekirdek kısmını ayıklamak da kıvamı toparlar.

Yumurtayı geç ekleyin

Sosun kıvamı oturmadan yumurtayı eklerseniz tavada ayrı bir tabaka oluşur ve yemek suyla yumurta karışımına dönüşür. Kenarda yağın belirmesi, ekleme zamanının işaretidir.

Tavayı seçin

Dar ve derin tencere buharı hapseder; geniş tava ise suyu çabuk uçurur. Menemen için 24-26 santimlik bir tava iki kişilik porsiyonda rahat iş görür. Servisi doğrudan tavada yapmak için küçük bir sahan da kullanılabilir.

Yumurta ve sos dengesi

Kişi başı bir buçuk yumurta, yemeğin sosu hissedilir kalmasını sağlar. Yumurta artarsa menemen omlete yaklaşır. Eğer yumurtalı daha koyu bir kahvaltı istiyorsanız zeytinli tarifler arasında dolgun alternatifleri bulabilirsiniz.

Menemene eklenebilecek malzemeler

  • Peynir: Kenarda sıcakken eklenen az miktarda beyaz peynir ya da kaşar, yemeği daha doyurucu yapar. Tuzu ona göre azaltın. Peynir seçiminde kaşar peyniri nasıl seçilir yazısını kullanabilirsiniz.
  • Sucuk ya da pastırma: Geleneksel eklentiler arasında. Yağ zaten salındığı için zeytinyağını azaltabilirsiniz.
  • Kekik, fesleğen ya da maydanoz: Son anda eklenen taze otlar kokuyu canlandırır.
  • Acı biber: Sivri biberin yanına bir iki dilim acı biber, damağa göre ısı ayarlar.

Servis ve eşlikçiler

Menemen en iyi sıcak ekmekle, tavanın içinden banılarak yenir. Yanına zeytin tabağı koymak lezzet dengesini tamamlar; kahvaltı zeytini seçimi yazısı yeşil ve siyah arasında karar vermeye yardım eder. Sofrada acılı bir tat arayanlar için yeşil zeytin kategorisi geniş bir seçenek sunar. Menemenin yanında çay, ayran ya da sade bir salata iyi gider.

Menemenin yanına zeytin. Doğal salamurasında bekleyen çizik yeşil zeytin, kahvaltı tabağının klasik eşlikçisidir.

Edremit çizik yeşil zeytin

Artan menemen saklanır mı?

Yumurtalı yemekler en iyi pişirildiği gün yenir. Artan kısmı sofradan kaldırdıktan en geç iki saat içinde buzdolabına alın, ertesi gün tüketin ve tekrar ısıtırken içine kadar kızgın hale gelmesini sağlayın. Tekrar ısıtılan menemen ilk günkü kadar yumuşak olmaz; ama ekmek arasında soğuk yenebilecek kıvamda kalır.

Kahvaltı sofrasının geri kalanını kurarken zeytinyağı ve peynir eşleşmesi rehberi ve zeytinyağları kategorisi yol gösterir. Yemeğin yanına eklenecek sofra ürünleri için yöresel ürünler sayfası da bakılabilecek yerlerden biri. Menemen, soğanlı da olsa soğansız da olsa, sonunda sofrayı toplayan bir yemektir; asıl fark domatesin, yağın ve sabrın kalitesindedir.

Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı Anthony Rahayel tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Max Bonda tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.

Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Menemen soğanlı mı olur soğansız mı?
İkisi de doğrudur. Soğanlı menemen daha tatlı ve dolgun, soğansız menemen ise daha taze ve domatesli olur. Soğan kullanacaksanız rengini almadan, şeffaflaşana kadar zeytinyağında kavurun; kızaran soğan yemeğe yanık bir tat bırakır.
Menemen kaç dakikada pişer?
Biber ve domatesin sosunu hazırlamak 10-15 dakika, yumurtanın pişmesi ise 2-4 dakika sürer; toplam süre yaklaşık 15-20 dakikadır. Yumurta sertleşip akışkan kısmı kalmayana kadar pişirilmeli, ocaktan alındıktan sonra tavada kendi ısısıyla toparlanmalıdır.
Menemene yumurta ne zaman eklenir?
Domatesin suyu çekilip yağ kenarda belirmeye başladığında yumurtayı ekleyin. Sos henüz sulu iken eklerseniz yumurta ayrı bir tabaka oluşturur. Ateşi kısıp yumurtayı bütün ya da çırpılmış olarak ekleyebilir, akışkan kısmı kalmayana kadar pişirebilirsiniz.
Menemende tereyağı mı zeytinyağı mı kullanılmalı?
İkisi de kullanılır; seçim damak tadına bağlıdır. Zeytinyağı biber ve domatesin aromasını öne çıkarır, tereyağı ise daha yuvarlak ve yağlı bir tat verir. Orta ateşte kısa pişirme için naturel sızma zeytinyağı uygundur.
Menemen neden sulu olur?
Sulu domates, kapak kapatarak pişirme ve sosun yeterince kısılmadan yumurtanın eklenmesi başlıca sebeplerdir. Domatesin çekirdek kısmını ayıklamak, kapağı açık tutmak ve suyu çektirmek kıvamı toparlar. Gerekirse yarım çay kaşığı salça da kullanılabilir.
Artan menemen saklanır mı?
Yumurtalı yemekler en iyi aynı gün yenir. Artanı iki saat içinde buzdolabına alıp ertesi gün tüketin ve içine kadar kızgın oluncaya dek ısıtın. Koku ya da görünümde şüphe varsa tüketmeyin. Hassas gruplar için taze pişirmek daha güvenlidir.
Halil Esen Zeytincilik

Kaz Dağları’nın eteğinde, Zeytinli’de zeytin ve zeytinyağı üretiyoruz.

Hikâyemiz
Çerez tercihleriniz

Sitemizde, sitenin çalışması için zorunlu çerezlerin yanı sıra; yalnızca izin vermeniz hâlinde analiz ve pazarlama amaçlı çerezler kullanıyoruz. İstediğiniz zaman tercihlerinizi değiştirebilirsiniz. Çerez Politikası