İçeriğe geç

2.000 TL ve üzeri siparişlerde kargo ücretsiz.

Tarifler

Zeytinyağlı Yaprak Sarma Tarifi: Asma Yaprağıyla Adım Adım

Halil Esen Zeytincilik 6 dk okuma
Zeytinyağlı Yaprak Sarma Tarifi: Asma Yaprağıyla Adım Adım

Zeytinyağlı yaprak sarma, bayram sofralarından yaz akşamı mezelerine kadar soğuk servis edilen en sevilen yemeklerden biridir. Püf noktası acele etmemekte: doğru yaprak, kıvamında bir iç harcı ve kısık ateşte uzun bir pişirme. Bu yazıda 40-45 adetlik bir tencere için ölçüleri, sarma tekniğini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Kısaca

Yaklaşık 1 su bardağı pirinç, 3 orta boy soğan, bol zeytinyağı, nane ve dereotuyla iç harcı hazırlanır; yapraklar sıkıca sarılır ve kısık ateşte 40-50 dakika pişirilir. Soğuduktan sonra, en az birkaç saat dinlendirilip servis edilir.

Yaprak sarma için hangi asma yaprağı seçilir?

Yemeğin kalitesi önce yaprakla başlar. Baharda toplanan taze asma yaprakları açık yeşil, ince ve yumuşaktır; elde kalacak kadar sert damarları azdır. Mayıs ve haziran başı bu iş için en uygun dönemdir. Yaprak iri bir avuç genişliğinde, delik ve yırtığı olmayan, hafif parlak yüzeyli olmalıdır. Sürgünün ucundan ilk iki yaprak çok narin, dipten gelenler ise fazla sert olabilir; ortadaki yapraklar işinizi görür.

Taze yaprağı bulamıyorsanız salamurada bekletilmiş yaprak da iş görür. Salamura yaprağı tuzundan arınması için sıcak suda 5-10 dakika bekletilir, ardından soğuk suyla durulanır. Taze yaprak ise kaynar suda yalnızca 1-2 dakika haşlanır; yaprak renk değiştirip esnekleşince çıkartılıp süzülür. Fazla haşlanırsa yırtılır ve sarılırken dağılır.

Zeytinyağlı yaprak sarma malzemeleri (yaklaşık 40-45 adet)

  • 45-50 adet orta boy asma yaprağı (yaklaşık 250 g)
  • 1 su bardağı pirinç (yaklaşık 200 g), baldo ya da yuvarlak taneli
  • 3 orta boy kuru soğan, ince doğranmış
  • Yarım çay bardağı naturel sızma zeytinyağı (iç harcı için), biraz da pişirme tabanı ve üstü için
  • 1 yemek kaşığı salça, 1 yemek kaşığı kuru nane ya da 1 küçük demet taze nane
  • 1 küçük demet dereotu ve yarım demet maydanoz
  • 1 tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, isteğe göre yarım çay kaşığı yenibahar
  • 1 çay kaşığı toz şeker ya da 1 yemek kaşığı kuş üzümü (isteğe göre)
  • 1 limonun suyu, yaklaşık 2,5 su bardağı sıcak su

İç harcı nasıl hazırlanır?

Pirinci ılık tuzlu suda yarım saat bekletip yıkayın; nişastası gidince taneler birbirine yapışmaz. Geniş bir tavada soğanı yağla yumuşayana dek, rengi almadan 8-10 dakika çevirin. Salçayı ekleyip bir iki dakika kavurun, süzülmüş pirinci katıp 3-4 dakika daha karıştırın. Baharatları, kuş üzümünü ve şekeri ilave edin, bir kaşık kadar sıcak suyla ocağı kapatın. Ocaktan alınan harç ılıyınca doğranmış nane, dereotu ve maydanozu karıştırın. Otlar sıcak harçta pişerse rengini kaybeder; son anda katmak tazelik verir.

İç harcı pişirmede pirinç suyu çeker ve şişer, bu yüzden harcı ağzına kadar sarmayın. Harçta pirinç yarı pişmiş olmalı; sarmanın içi ancak böyle ferah kalır. Kaliteli bir yağ aroma farkını net hissettirir. Zeytinyağı seçiminde kafanız karışıyorsa zeytinyağıyla yemek pişirme rehberimiz hangi yemeğe hangi yağın yakıştığını anlatıyor.

Zeytinyağlı yaprak sarma
Fotoğraf: Engin Akyurt · Pexels

Yaprak nasıl sarılır?

  1. Yaprağı yayın. Damarlı yüzü yukarı bakacak şekilde, sap tarafı size dönük olarak tezgâha yayın. Sapı varsa makasla kesin.
  2. Harcı yerleştirin. Yaprağın sap tarafına, kenarlardan biraz içeride, yaklaşık 1 tatlı kaşığı harç koyun. Yaprak küçükse miktarı azaltın.
  3. Yan kenarları kapatın. Önce sap tarafını harcın üstüne katlayın, sonra iki yanı içeri alın.
  4. Yuvarlayın. Uca doğru sıkmadan ama gevşek bırakmadan, parmak kalınlığında bir rulo oluşturun. Sıkı sararsanız pirinç şişince yaprak patlar.
  5. Tencereye dizin. Tencerenin dibini yırtık yapraklar ve ince dilimlenmiş bir soğanla örtün, sarmaları kapanış yeri alta gelecek şekilde sıkıca dizin.

Pişirme süresi ve su miktarı

Sarmaların üstüne ters bir tabak koyup ağırlık yapması, kaynarken açılmalarını önler. Üzerine kalan zeytinyağını, limon suyunu ve sıcak suyu ekleyin; su sarmaların hemen hemen üstünü örtmelidir. Önce orta ateşte kaynatın, sonra kısık ateşe alıp kapağı kapatarak yaklaşık 40-50 dakika pişirin. Taze yaprak daha çabuk, salamura yaprak biraz daha geç yumuşar. Süre sonunda bir sarmayı kesip pirincin yumuşadığına bakın. Pirinç hâlâ sertse yarım bardak sıcak su ekleyip 10 dakika daha pişirin.

Ocağı kapattıktan sonra tabağı kaldırmadan yarım saat dinlendirin. Sarmalar soğurken suyu çeker, yağ yaprağa işler. Üzerine yarım limon sıkıp servis etmeden önce en az 3-4 saat soğumaya bırakmak lezzetin oturmasını sağlar.

Kaç kişilik, hangi ölçü?

Kişi sayısıPirinçYaprakSoğanYaklaşık yağ
4 kişi (meze)½ su bardağı25 adet1-2 orta boy4-5 yemek kaşığı
6-8 kişi1 su bardağı45-50 adet3 orta boyYarım çay bardağı
12 kişi (davet)2 su bardağı90-100 adet5-6 orta boy1 çay bardağı

Sık yapılan hatalar ve pratik öneriler

  • Sarmalar dağılıyor. Ya harç fazla konmuştur ya da kapanış yeri yukarı gelecek biçimde dizilmiştir. Kapanış yerini alta almak ve üste tabak koymak çözer.
  • Pirinç sert kalıyor. Su erken çekilmiş olabilir; yarım bardak sıcak su ekleyin. Soğuk su eklemek pişmeyi durdurur.
  • Yaprak sert ve lastik gibi. Büyük, yaşlı yapraklar bunu yapar. Bir dahaki sefere daha genç yaprak seçin ve haşlamayı bir dakika uzatın.
  • Fazla ekşi. Limon suyunu azaltın; yaprağın salamuradan gelen tuzunu da hesaba katın, tuzu önce harçta deneyin.
  • Yağ yetersiz. Zeytinyağlılar kendi yağında pişer; yağı kısarsanız sarma kuru ve donuk kalır.
Yağı ne zaman eklemeli?

Harçta yağın bir kısmı pirinçle kavrulur, bir kısmı pişirme suyuna katılır. Sofrada yemeğe son bir dokunuş için servis sırasında üstüne soğuk sıkım, aromalı bir yağdan birkaç damla gezdirebilirsiniz; erken hasat zeytinyağlı sos seti bu iş için küçük ve pratik bir seçenektir; ısıyla uçmayan taze aroma böylece korunur.

Servis ve saklama

Yaprak sarma oda sıcaklığında ya da hafif soğuk servis edilir. Tabağa dizerken limon dilimi, yanında yoğurtla sunmak isteyenler de olur. Buzdolabında kapalı kapta iki gün, bazen üç güne kadar rahat bekler; ancak servisten yarım saat önce çıkarmak yağı çözer ve lezzeti açar. Koku ya da görünümde bozulma fark ederseniz tüketmeyin. Dondurucuda saklanacaksa sarmalar önce tamamen soğutulup tek sıra tepside dondurulur, sonra poşete alınır; çözdürüldüğünde yaprak biraz yumuşar ama tadı büyük ölçüde korunur.

Yanına yakışan başka zeytinyağlılar için zeytinyağlı taze fasulye ve Ege otlu zeytinyağlı yemekler yazılarına göz atın. Sarmalarla gelen zeytin tabağı için zeytin ve peynir tabağı fikirleri de işe yarar.

Sarma için hangi zeytinyağı?

Zeytinyağlı yemeklerde yağ hem pişirme ortamı hem de tadın taşıyıcısıdır. Düşük ateşte ve su içinde pişen sarmada, meyvemsi ve dengeli bir naturel sızma yağ idealdir; çok acı ve keskin yağlar yemekte baskın çıkabilir. Günlük kullanım için 2 litrelik naturel sızma zeytinyağı, yemeğin üzerine sofrada gezdirmek için ise soğuk sıkım naturel sızma zeytinyağı uygundur. Yağın niteliklerini daha yakından görmek isterseniz naturel sızma zeytinyağı kategorisine ya da soğuk sıkım zeytinyağları sayfasına bakabilirsiniz.

Zeytinyağlıların yağı bellidir. Edremit çevresinde sıkılan, sofrada da pişirmede de kullanabileceğiniz naturel sızma zeytinyağı.

2 litre naturel sızma zeytinyağı

Yaprak sarma, ilk denemede mükemmel olmasa da ikinci üçüncü seferde elinize oturur. Acele etmeyin, yaprağı ve yağı iyi seçin; gerisini zaman halleder. Yağın etiketten nasıl okunacağını merak ediyorsanız zeytinyağı nasıl anlaşılır yazımız da yardımcı olur.

Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı eat kubba tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Engin Akyurt tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.

Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Yaprak sarma kaç dakika pişer?
Zeytinyağlı yaprak sarma kısık ateşte ve kapağı kapalı yaklaşık 40-50 dakikada pişer. Taze yaprak biraz daha çabuk yumuşar. Süre sonunda bir sarmayı kesip pirincin yumuşadığını kontrol edin; sertse yarım bardak sıcak su ekleyip 10 dakika daha pişirin.
Salamura asma yaprağı nasıl kullanılır?
Salamura yaprak önce sıcak suda 5-10 dakika bekletilir, sonra soğuk suyla birkaç kez durulanarak tuzundan arındırılır. Ardından süzülüp sarmaya hazır hale gelir. Tuzlu olduğu için iç harcının tuzunu önce tadarak ayarlamak gerekir.
Yaprak sarmada pirinç nasıl hazırlanır?
Pirinç ılık tuzlu suda yarım saat bekletilip yıkanır; nişastası gidince taneler yapışmaz. Soğan ve salçayla birkaç dakika kavrulur, ama pişirilmez. Harç yarı pişmiş olmalı, çünkü pirinç sarmanın içinde pişirme suyunu çekip şişer.
Sarmalar neden dağılır?
Genellikle harç fazla konduğu, sarma gevşek ya da çok sıkı yapıldığı veya kapanış yeri üste gelecek biçimde dizildiği için dağılır. Kapanış yerini alta almak ve üzerine ters bir tabak koymak sarmaların kaynarken açılmasını büyük ölçüde engeller.
Yaprak sarma buzdolabında kaç gün durur?
Kapalı kapta buzdolabında genellikle iki gün, bazı durumlarda üç güne kadar rahat bekler. Servisten yarım saat önce çıkarmak yağın çözülmesini sağlar. Koku ya da görünümde bozulma fark ederseniz yemeği tüketmeyin.
Yaprak sarma dondurulur mu?
Evet, dondurulabilir. Sarmaları önce tamamen soğutup tek sıra tepside dondurun, sonra poşete aktarın. Çözdürüldüğünde yaprak biraz yumuşar ama lezzet büyük ölçüde korunur. Buzdolabında yavaşça çözdürmek dokunun dağılmaması için daha uygundur.
Halil Esen Zeytincilik

Kaz Dağları’nın eteğinde, Zeytinli’de zeytin ve zeytinyağı üretiyoruz.

Hikâyemiz
Çerez tercihleriniz

Sitemizde, sitenin çalışması için zorunlu çerezlerin yanı sıra; yalnızca izin vermeniz hâlinde analiz ve pazarlama amaçlı çerezler kullanıyoruz. İstediğiniz zaman tercihlerinizi değiştirebilirsiniz. Çerez Politikası