Makarna çeşitleri ve pişirme süreleri, mutfakta en sık sorulan konulardan biridir; çünkü aynı tencerede spagettinin al dente olduğu dakika, kısa burgunun hâlâ sert kaldığı dakikadır. Bu rehberde makarnayı şekline, hamuruna ve yönteme göre tanıtıyor, süreleri genel aralıklarla veriyor ve bitirmeden önce kontrol edilecek noktaları sıralıyoruz.
Makarna 100 g için yaklaşık 1 litre kaynar suda, bol tuzlu suda pişirilir. Süre paketteki talimata göre ayarlanır; uzun ve ince makarnalar kısa sürede, kalın ve büyük şekiller daha uzun sürede pişer. Al dente için pakette yazan sürenin 1-2 dakika öncesinde tadılır.
Makarna nasıl yapılır ve neden şekli önemlidir?
Klasik kuru makarna, irmik kıvamındaki durum buğdayı ve sudan yoğrulan hamurun kalıptan geçirilip kurutulmasıyla elde edilir. Kalıbın deseni makarnanın şeklini belirler; şekil ise hem pişme süresini hem de sosla uyumunu etkiler. İnce makarna ısıyı çabuk alır, kalın makarna ortasına kadar ısınmak için zaman ister. Oluklu yüzeyli şekiller sosu tutar, düz yüzeyliler yağlı ve hafif soslarla daha iyi gider.
Evde yapılan hamur ise çoğu zaman yumurtalı, ya da yalnızca unla suyla yoğrulup elde açılan türdendir. Bu tür taze hamurlar kuru makarnadan çok daha çabuk pişer. Ev eriştesi nasıl yapılır yazımızda bu geleneksel yöntemi adım adım anlattık.
Başlıca makarna çeşitleri
- Uzun makarnalar: spagetti, linguine, fettuccine, tagliatelle. Genelde ince ve yağlı soslarla, domates ya da sarımsaklı yağ ile servis edilir.
- Kısa makarnalar: penne, burgu (fusilli), kelebek (farfalle), rigatoni. Salata, fırın ve kremalı tariflerde sosu iyi tutar.
- Boncuk ve ufak taneli makarnalar: arpa şehriye, boncuk, yıldız. Çorbalarda ve pilavlarda tercih edilir.
- Dolgulu makarnalar: mantı, tortellini, ravioli. İçine peynir, kıyma ya da ıspanak konur, pişirme süresi daha kısadır.
- Fırınlık ve tabaka makarnalar: lazanya yaprakları, kalın tüp makarnalar. Katlı fırın yemeklerinde kullanılır.
- Sebzeli ve renkli makarnalar: ıspanak, pancar ya da havuç tozuyla renklendirilmiş çeşitler; tada az fark, görüntüye büyük etki ekler.
Hamurun cinsi de süreyi etkiler. Durum buğdayı irmiğinden yapılan makarna pişince şeklini ve diş direncini korur; yumuşak buğday unlu ve yumurtalı hamur ise çabuk gevşer. Tam buğday ve sebze katkılı çeşitlerde kabuk biraz daha lifli olduğundan sürenin son dakikasında tadım yapmak iyi olur. Aynı paketteki iri şekiller ile küçükleri aynı tencerede pişirmeyin; küçük taneler daha erken yumuşar, büyükler sert kalır.
Pişirme süreleri: hangi makarna kaç dakikada pişer?
Aşağıdaki aralıklar yalnızca tahmindir; markadan markaya, kalıp ve kurutma yöntemine göre fark eder. Her zaman paket üzerindeki süreye göre hareket edin, ilk tadımı pakette yazan sürenin birkaç dakika öncesinde yapın.
| Makarna türü | Yaklaşık süre (kuru, paket üzerindeki süreye göre) | Not |
|---|---|---|
| Spagetti, linguine | 8-11 dakika | İlk dakika karıştırın, yapışmasın |
| Penne, rigatoni | 10-13 dakika | Fırın yemeğine gidecekse 2 dakika erken alın |
| Burgu, kelebek | 9-12 dakika | Oluklara su dolmasın diye süzgeçte sallayın |
| Midye makarna ve iri şekiller | 10-12 dakika | Paket talimatına bakın |
| Arpa şehriye, boncuk | 5-8 dakika | Çorbaya katılıyorsa daha kısa sürede pişer |
| Ev eriştesi, taze hamur | 2-5 dakika | Yüzeye çıktığında genellikle hazırdır |

Makarna nasıl haşlanır? Su, tuz, yağ
- Bol su kaynatın. 100 g makarna için yaklaşık 1 litre su idealdir. Dar bir tencerede kısa makarna yapışır, geniş ve derin bir tencere iş görür.
- Suyu tuzlayın. Kaynadığında litre başına yaklaşık 1 tatlı kaşığı (8-10 g) tuz ekleyin. Tuz makarnanın tadını içeriden verir; sonradan eklenen tuz aynı etkiyi yapmaz.
- Makarnayı bırakın. Kaynayan suya tamamını atın, bir iki dakika içinde ilk karıştırmayı yapın. Kapak kapalı bekletmeyin.
- Tadarak karar verin. Pakette yazan sürenin 1-2 dakika öncesinde bir tane çıkarıp ısırın. Ortasında beyaz bir nokta kalan makarna al dente'dir.
- Suyundan bir kepçe ayırın. Süzmeden önce nişastalı pişirme suyundan yarım su bardağı alın; soslar için bağlayıcıdır.
- Süzün ve sosa alın. Sıcakken sosla birleştirin, yağ ya da sos olmadan bekletirseniz makarna birbirine yapışır.
Suya yağ eklemek, makarnanın yapışmasını önlemekten çok köpüğü kırmak için işe yarar; yapışmayı önleyen asıl şey bol su ve ilk dakikalarda karıştırmaktır. Makarnayı soğuk suyla durulamak yalnızca salata için doğrudur; sıcak yemekte nişasta kaybolur ve sos tutunmaz.
Sebzeli ve midye makarna: özel notlar
Sebzeli ya da renkli makarnaların süresi çoğu zaman klasik hamura yakın olsa da bu ürünlerde kabuk daha kolay yumuşayabilir. Pakete bakmadan çıkmayın. Midye şekilli iri makarna içini doldurulacak kadar yapılı olduğundan hem soslu tarifte hem de fırında iyi sonuç verir. Büyük taneli sebzeli midye makarna bu tür tariflere uygundur; daha küçük ve hızlı bir seçenek için sebzeli boncuk makarna çorba ve pilav gibi sıvılı yemeklerde iş görür. Bu ürünlerin kullanım önerileri için sebzeli makarna ve midye makarna rehberimize bakabilirsiniz.
Geleneksel Ege mutfağında makarnanın kuzenleri
Makarna denince akla yalnızca İtalyan şekilleri gelmesin; Anadolu mutfağında da hamur işi ailesi geniştir. Erişte, ev hamurunun ince şeritler halinde kesilmesiyle yapılır ve çorbada ya da tavada pişirilir. Kuskus, irmiğin nemlendirilip elde tanelendirilmesiyle hazırlanır; pilav gibi demlenerek pişer. Tarhana ise fermante edilmiş hamurun kurutulup öğütülmesiyle elde edilir ve çorba olarak pişirilir. Her birinin pişirme dakikası farklıdır: ev eriştesi haşlamada birkaç dakika, el yapımı kuskus ise buharda ya da sıcak suda demlenerek hazır olur. Kuskus nedir ve nasıl yapılır yazımız bu farkı ayrıntılı anlatır.
Tarhana çorbasında kıvam ve süre başka bir dünya: Ege tarhanası soğuk suyla açılıp kısık ateşte 15-20 dakika karıştırılarak pişirilir. Ayrıntıları tarhana çorbası tarifi yazısında bulabilirsiniz. Bu ürünleri tek bir sepette görmek isterseniz yöresel ürünler kategorimize göz atabilirsiniz.
Hangi makarna hangi sosla?
| Makarna | Sos önerisi | Neden |
|---|---|---|
| Spagetti, linguine | Zeytinyağı, sarımsak, domates | İnce yapı, akışkan soslarla kaplanır |
| Penne, rigatoni | Kremalı ya da etli soslar | İçi boş yapı sosu tutar |
| Burgu, kelebek | Pesto, salata sosu, yoğurtlu sos | Kıvrımlı yüzey aroma toplar |
| Dolgulu makarna | Hafif tereyağlı ya da domates sos | Dolgunun tadı baskın olmalı |
Basit sofralarda iyi bir yağ ve tuz, kalabalık soslardan daha fazlasını yapabilir. Taze bir yağla yapılan sade tarifler için zeytinli makarna tarifimizi deneyebilir, makarnanın yanına yakışan yağı zeytinyağıyla yemek pişirme rehberimizde seçebilirsiniz.
Pişmiş makarnayı soğutup bir miktar yağ ile karıştırarak kapalı kapta buzdolabında bir iki gün saklayabilirsiniz. Tekrar ısıtırken suda 30 saniye çevirmek ya da tavada sosla hafifçe ısıtmak yeterlidir. Koku ya da görünümde bozulma varsa tüketmeyin.
Sık yapılan makarna hataları
- Az su ile pişirmek, makarnanın nişastalı ve yapışkan kalmasına yol açar.
- Suyu tuzlamamak, tadı düz bırakır; sonradan düzeltilemez.
- Süzdükten sonra bekletmek, makarnanın yapışmasına ve fazla pişmesine neden olur.
- Her çeşidi aynı sürede pişirmek, bazı şekillerin hamur, bazılarının sert kalmasına yol açar.
- Sosu ayrı hazırlayıp makarnayı sonradan eklemek yerine, makarnayı sosta 1-2 dakika çevirmek lezzeti birleştirir.
Çorbada ve pilavda pratik. Sebze katkılı, küçük taneli makarna aile sofrası için hızlı bir çözümdür.
Sebzeli midye makarnaDoğru makarna, doğru su ve doğru süre; üçü bir araya geldiğinde yemeğin yarısı hazırdır. Zeytinyağlı ve zeytinli tariflerle yapacağınız yeni denemeler için doğal ürünler sayfasına da göz atabilirsiniz.
Görsel kaynakları: Kapak fotoğrafı RDNE Stock project tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır. Yazı içi fotoğraf Th2city Santana tarafından çekilmiştir, Pexels lisansıyla kullanılmıştır.
Merak edilenler


